အပိုင်း (က) ြပန်လည်သံုးသပ်ြခင်း
လူ့အခွင့်အေရး ချုိးေဖာက်မှုများမှာ တရားဥပေဒ စိုးမိုးမှုနှင့် တိုက်ရိုက်ပတ်သက်သည်။ တရားဥပေဒ စိုးမိုးမှု မရှိလှျင်- တနည်းအားြဖင့် တရားစီရင်ေရးစနစ်၊ ဥပေဒြပုေရးစနစ်တို့၌ ခွျတ်ယွင်းချက်များရှိလှျင် တရားမှျတေအာင် စီမံခန့်ခွဲ အုပ်ချုပ်နိုင်ြခင်း မရှိေတာ့ေပ။ ထိုအခါ လူ့အခွင့်အေရး ချုိးေဖာက်မှုများ ြဖစ်လာေတာ့သည်။ သို့ြဖစ်၍ နိုင်ငံသား၏ လူ့အခွင့်အေရးများ ချုိးေဖာက်ခံရြခင်းမှ ကာကွယ်ေပးနိုင်ေရးမှာ အဆိုပါနိုင်ငံ၌ တရားဥပေဒစိုးမိုးမှု ရှိေနရမည် ြဖစ်သည်။
တရားဥပေဒ စိုးမိုးမှုကို အစိုးရမှ တာဝန်ယူရသည်။ လူ့အခွင့်အေရးများကို မထိခိုက်ေစရန် ြကိုတင်ကာကွယ်ေပးထားရ သည်။ လူ့အခွင့်အေရးနှင့် ပတ်သက်ေသာ ြပဿနာတခု ြဖစ်မှန်းသိလျက်
- ြပဿနာ မြဖစ်သေယာင် ဖံုးဖိထားြခင်း၊
- လစ်လျူရှုထားြခင်း၊
- အေရးယူ ေဆာင်ရွက်မှု မရှိြခင်း၊
- အေရးယူေဆာင်ရွက်မည့် အြခားသူတို့အား ပိတ်ပင်ဟန့်တားထားြခင်း၊
- အြခား မသင့်ေတာ်ေသာ နည်းလမ်းများြဖင့် ေြဖရှင်းေနြခင်း
အစရှိတို့သည် ထိုြပဿနာကို ပိုမိုြကီးထွားေစသည်သာမက ေနာက်ဆံုး၌ မလိုလားအပ်ေသာ ဆိုးကျုိးများ ြဖစ်ေစသည်။
လူ့အခွင့်အေရးများကို ရပိုင်ခွင့် မရှိလှျင် လူတို့သည် မိမိတို့ဆန္ဒအတိုင်း မိမိတို့ကိုယ်ပိုင်ဘဝကို တည်ေဆာက်ပိုင်ခွင့် မရှိ။ လံုြခံုေရးအာမခံချက်လည်း မရှိ။ အာဏာရှင် အလိုကျ သွန်လိုသွန် ေမှာက်လိုေမှာက် ခံေနရေသာဘဝသို့ မေရာက်ချင်ပဲ အလိုလိုေရာက်ေနရေတာ့သည်။
တန်းတူညီမှျပိုင်ခွင့်ရှိေသာ လူစင်စစ်ြဖစ်လျက် လူြဖစ်ရှံုးရြခင်းမျုိး အပါအဝင် နစ်နာဆံုးရှံုးမှုများကို ြကံုေတွ့ရသည်မှာ ကိုယ်ကျုိးကိုသာ ြကည့်တတ်ေသာ အာဏာပိုင်တို့က အတင်းအဓမ္မ အမိန့်ေပး ေစခိုင်းေနေသာေြကာင့် ြဖစ်သည်။ အဓမ္မ ခိုင်းေစခံရြခင်း၊ မတရားြပုကျင့်ခံရြခင်း၊ အရွယ်မေရာက်ေသးမီ စစ်မှုထမ်းေဆာင်ရြခင်း၊ ပိုင်ဆိုင်မှုများ သိမ်းဆည်းဖျက်ဆီး ခံရြခင်း အစရှိေသာ လူ့အခွင့်အေရး ချုိးေဖာက်ခံရမှု အမျုိးမျုိးတို့ေြကာင့် ြပည်သူတို့တွင် နစ်နာဆံုးရှံုးမှုရှိသည်။ ဤသည်မှာ တန်းတူညီမှျမှုနှင့် လွတ်လပ်ခွင့်ကို တန်ဖိုးမထားေသာ အာဏာရှင်စနစ်ေြကာင့် ြဖစ်သည်။
သို့ြဖစ်လှျင် စနစ်ကို အြပစ်တင်ရမည်လား ဟုေမးစရာြဖစ်လာသည်။ စနစ်ဆိုသည်မှာ သက်ရှိလူ မဟုတ်သြဖင့် အြပစ်တင် ၍လည်း အကျုိးမထူး။ မေကာင်းမှန်း၊ မသင့်ေတာ်မှန်း သိလာရေသာ ထိုစနစ်ကို အြပီးတိုင် ဖယ်ရှားမှသာ အကျုိးထူများ ရှိလာမည်ြဖစ်သည်။ နာဇီ၊ ဖက်ဆစ်၊ ပေဒသရာဇ်၊ အသားအေရာင် ခွဲြခားစနစ်၊ ေကျးကွျန်စနစ် စသည့် မေကာင်းေသာ စနစ်များကို ေနာက်ေနာင်မသံုးြဖစ်ေအာင် စံနမူနာထားရသကဲ့သို့ ြဖစ်သည်။ မေကာင်းသည့်စနစ်ကို အြခားေကာင်းနိုးရာရာ စနစ်တခုခုြဖင့် ေပါင်းစပ်ေရာေမွှြပီး ဆက်သံုးရန်လည်း မြဖစ်နိုင်ပါ။ အမှန်တကယ် ေကာင်းမွန်သင့်ေတာ်သည်ဟု လူအများက ယူဆြပီး လက်ခံြကေသာစနစ်ြဖင့် အစားထိုးရန်သာ ြကိုးပမ်းအပ်သည်။
စနစ်နှင့်ပတ်သက်၍တာဝန်ရှိသူမှာ ထိုစနစ်ကို ဦးေဆာင်ကျင့်သံုးသူ(တို့)ြဖစ်သည်။ ဥပမာ- ြမန်မာနိုင်ငံတွင် အာဏာပိုင် စစ်ဗိုလ်ချုပ်တို့က အာဏာရှင်စနစ်ကို ကျင့်သံုးေနသည်။ သို့ြဖစ်၍ အာဏာရှင်စနစ်ေြကာင့် ြဖစ်ေပါ်ေသာ နစ်နာဆံုးရှံုးမှု မှန်သမှျ ထိုဗိုလ်ချုပ်များ၌သာ တာဝန်ရှိသည်။ ထိုသူတို့ကိုသာ အြပစ်တင်ရန်ရှိသည်။
လူ့အခွင့်အေရး ချုိးေဖာက်မှု ဆိုလှျင် သက်ဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်အစိုးရနှင့်သာ ဆိုင်သည်။ အစိုးရသည် လူတဦးဦးက အြခား သူတို့၏ လူ့အခွင့်အေရးများကို ထိခိုက်ေစာ်ကားြခင်း မြပုနိုင်ေအာင် ေရှာင်ြကဉ်အပ်သည်များကို ထုတ်ြပန်ညွန်ြကားထား ရသည်။ မိမိကိုယ်တိုင်ကပါ စံနမူနာြပကာ လိုက်နာကျင့်သံုးရသည်။ အကယ်၍ ေဖာက်ဖျက်ကျူးလွန်သည်ဆိုလှျင် မည်သ့ူကိုမဆို ေကျာသားရင်သား မခွဲြခားပဲ တရားဥပေဒေြကာင်းအရ အေရးယူရသည်။ ေနာက်ေနာင်မြဖစ်ပွားေစရန် ြကိုတင်ကာကွယ် တားဆီးေပးရသည်။ အစိုးရဘက်မှ ဤကိစ္စအားလံုးကို ပျက်ကွက်လှျင် ထိုအစိုးရသည် လူ့အခွင့်အေရး ချုိးေဖာက်သူ ြဖစ်လာသည်။
အာဏာရှင်စနစ် မရှိမှသာ တရားဥပေဒ စိုးမိုးမည်။ တရားဥပေဒ စိုးမိုးမှ လူ့အခွင့်အေရးများ အာမခံချက် ရှိမည်။ တရား ဥပေဒ စိုးမိုးေရးနှင့် လူ့အခွင့်အေရးများ ြပည့်ဝေရးကို အာမခံ အေကာင်အထည်ေဖာ်ေပးရန် ဒီမိုကေရစီ ထွန်းကားဖို့ လိုသည်။ ဒီမိုကေရစီ အားေကာင်းသွားလှျင် အာဏာရှင်စနစ်ြပုတ်ကျရန် လမ်းစများ အလိုလို ေပါ်ထွက်လာသည်။
ြမန်မာဗိုလ်ချုပ်တို့က သူတို့ကျူးလွန်ခဲ့ေသာ လူ့အခွင့်အေရး ချုိးေဖာက်မှုများအတွက် အြပစ်ဒဏ်ခံရမည်ကို အလွန် စိုးရိမ် ပူပန်ေနသည်။ လာဘ်စားထားေသာ စည်းစိမ်များနှင့် ပတ်သက်၍လည်း စိုးရိမ်ပူပန်ေနသည်။ ထိုသို့ ြဖစ်မေနေအာင် သူတို့အား ထာဝရ လံုြခံုမှုေပးနိုင်သည်မှာ သူတို့လက်ဝယ်၌ အာဏာရှိေနဖို့လိုသည်ဟု မှားယွင်းစွာ ခံယူထားြကသည်။ ေနာင်တက်လာမည့် ဒီမိုကေရစီ ေခါင်းေဆာင်တို့က သူတို့လိုပင် ဥပေဒမဲ့ အာဏာစွမ်း ြပလိမ့်မည်ဟုလည်း သူတို့အြဖစ်နှင့် နိှုင်း၍ အဆင်ြခင်မဲ့ ြကိုေတွးထားြကသည်။
(အမှန်စင်စစ် ဒီမိုကေရစီအစိုးရ- တနည်းအားြဖင့် ကိုယ်စားြပု ဒီမိုကေရစီစနစ်ကို ကျင့်သံုးသည့် အစိုးရမှန်သမှျ ဥပေဒမဲ့ လုပ်ခွင့်မရှိေအာင် ကန့်သတ်ချက်များ ရှိေနြပီးြဖစ်သည်။ သူတို့ကဲ့သို့ ဥပေဒအေပါ်တွင် တက်ထိုင်ေနသူများ မဟုတ်ြကပါ။)
စစ်ဗိုလ်ချုပ်တို့၌ ဆင်ြခင်တံုတရား ကင်းမဲ့ေနသည်မှာ သူတို့သည် ဒီမိုကေရစီကို အမှန်တကယ် မေလ့လာ၊ ေလ့လာရ ေကာင်းမှန်းလည်း မသိ၊ ေလ့လာဖို့လည်း အခွင့်မရ။ ထိုအခါ ဒီမိုကေရစီနှင့် ပတ်သက်လှျင် ဆင်တေကာင်အား လက်နှင့် ကိုင်တွယ်စမ်းသပ်ြပီး ထင်ရာေလှျာက်ေြပာေနသူတို့ကဲ့သို့ ြဖစ်ေနေတာ့သည်။ ဒီမိုကေရစီအေြကာင်း မေလ့လာ မသိရှိရ သြဖင့် စစ်ဗိုလ်ချုပ်တို့သည် ဒီမိုကေရစီ ကျင့်ဝတ်များကို နားမလည်၊ ကျင့်ြကံဖို့ဆိုသည်မှာ ေဝးလာေဝး၊ ဒီမိုကေရစီ ဘက်ေတာ်သားဆိုလှျင် သူတို့အား ဖျက်ဆီးတိုက်ခိုက်မည့် ရန်သူဟုပင် တဘက်သပ် သေဘာထားေနေတာ့သည်။
ထို့ေြကာင့် ြမန်မာစစ်ဗိုလ်ချုပ်များသည် လက်ရှိ အေြခအေနများအရဆိုလှျင် ဒီမိုကေရစီ အမှန်တကယ် ြဖစ်ထွန်းလာေရးကို မည်သည့်အခါမှ အားေပးလုပ်ေဆာင်မည် မဟုတ်။ သူတို့ရယူထားေသာ အာဏာကိုသာ ဆက်လက် ဖက်တွယ်ထားဦး မည်ြဖစ်သည်။ ဤေဆာင်းပါးအစတွင် “စစ်အာဏာရှင် ဗိုလ်ချုပ်များသည် ဒီမိုကေရစီ ကျင့်ဝတ်များကို လိုက်နာလိုစိတ် မရှိ” ဟု သံုးနှုန်းခဲ့သည်။ အေြခအြမစ်မရှိပဲ စွပ်စွဲြခင်း မဟုတ်ေြကာင်း ယခု သိနိုင်ေလာက်ေပြပီ။
တရားဥပေဒစိုးမိုးမှုကို မေလးစားပဲ လူ့အခွင့်အေရးများကို စိတ်ထင်တိုင်း အြကီးအကျယ် ချုိးေဖာက်ေနသည့် အေြခအေန ဆိုးမျုိးမှာ ြမန်မာနိုင်ငံတွင် ထင်ရှားသိသာစွာ ြဖစ်ပျက်ေနသည်။ သက်ေသခံ အေထာက်အထား များစွာရှိသည်။ နိုင်ငံ အြကီးအကဲ၊ အစိုးရတာဝန်ရှိသူတို့နှင့် တိုက်ရိုက်သက်ဆိုင်ေသာ အဆိုပါ ြပဿနာများက ရှုပ်ေထွးြကီးမားလာရာ ေနာက်ဆံုးတွင် နိုင်ငံေရးြပဿနာဟု သတ်မှတ်ရသည့်အဆင့်သို့ ေရာက်လာသည်။ နိုင်ငံသားတိုင်း မည်သူမှျ လစ်လျူမရှှုပဲ ေြဖရှင်းအပ်ေသာ အမျုိးသားေရးြပဿနာ ြဖစ်လာသည်။ နိုင်ငံေရးြပဿနာ ြဖစ်သြဖင့် နိုင်ငံေရးနည်းလမ်းြဖင့် ေြဖရှင်းြခင်း သာလှျင် အေကာင်းဆံုး ြဖစ်သည်။ နိုင်ငံေရးနည်းလမ်း ဆိုကတည်းက အြကမ်းဖက်ြခင်းမျုိး မရှိ၊ ရန်ြငိုးအာဃာတထားြခင်း မရှိ။ နိုင်ငံ့ဂုဏ်သိက္ခာ၊ မိမိဂုဏ်သိက္ခာကို ရိုးသားစွာ ထိန်းသိမ်း၍ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ြပင်သာေြပာင်းသာစွာ ေတွ့ဆံုေဆွးေနွး ညိှနိှုင်းြခင်းသာ ရှိသည်။
ြမန်မာတမျုိးသားလံုးနှင့် သက်ဆိုင်ေနသည့် ြပဿနာကား တရားဥပေဒစိုးမိုးမှု ရှိမေနြခင်း၊ လူ့အခွင့်အေရးများ ချုိးေဖာက်ခံ ေနရြခင်းတို့သာ မဟုတ်ေသးပါ။ ထိုသုိ့ြဖစ်ေနြခင်းကို နိုင်ငံေရးနည်းလမ်းများြဖင့် ေြဖရှင်းလိုသူတို့အား ေြဖရှင်းခွင့်မရေအာင် နှိပ်ကွပ်ထားြခင်း၊ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားြခင်းစသည့် ြပဿနာကပါ ထပ်ဆင့် ြဖစ်ေပါ်ေနြခင်းပင် ြဖစ်သည်။ ထိုအခါ မေယာင်ရာ ဆီလူးသည့်ြပဿနာက ပူးတွဲပါလာေတာ့သည်။ ဤသို့ြဖင့် ြပဿနာများ တက်ြပီးရင်းတက်ေနေတာ့သည်။ အမှန်စင်စစ် ြမန်မာ့အေရးကို ြပည်တွင်းမှ ကာယကံရှင် ြမန်မာလူမျုိးများကိုယ်တိုင် ေြဖရှင်းနိုင်ရန်လမ်းစက နည်းပါးလျက် ရှိေနေတာ့သည်ဟု ဆိုရေပမည်။ သို့ြဖစ်ရာ ြပည်တွင်း၌ လူထုအကျုိးြပု နိုင်ငံေရးလမ်းေြကာင်းသစ်တခုခုကို ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ထုတ်ေဖာ်လာနိုင်မှ ြပဿနာတို့ ချုပ်ြငိမ်းဖွယ်ရာ ရှိေပလိမ့်မည်။
တမျုိးသားလံုးနှင့်ဆိုင်သည့် အမျုိးသားေရးြပဿနာကို ြပည်တွင်းမှာပင် ေြဖရှင်းခွင့် မရသည့်အခါ (သို့) ေြဖရှင်းရန် အခက်အခဲ ြကီးမားေသာအခါ ြပည်ပေရာက်ြမန်မာလူမျုိးတို့က အမျုိးသားေရးစိတ်ဓါတ်ြဖင့် ဝိုင်းဝန်းကူညီေြဖရှင်းေပးသည်။ ထို့အတူ တရားဥပေဒ စိုးမိုးမှုနှင့် လူ့အခွင့်အေရးများကို ေလးစားေသာ နိုင်ငံတကာ တိုင်းြပည်နှင့် အဖွဲ့အစည်းတို့ကလည်း ပါဝင်ေြဖရှင်းရန် ြကိုးပမ်းြကသည်။ ထိုအခါ နိုင်ငံတကာ၏အခန်းကဏ္ဍကို ဖွင့်လှစ်ေပးလိုက်သည့် အကျုိးဆက်များ ြဖစ်ေပါ် လာသည်။
ြမန်မာနိုင်ငံသားတို့ လူြဖစ်ရှံုးေနရသည့် အြဖစ်ဆိုးမှ ထွက်ေပါက်ရေရးအတွက် ြပည်ပမှ ကူညီေပးနိုင်မည့် နည်းလမ်းများကို ရှာေဖွလာြကရာ နိုင်ငံတကာ အတိုင်းအတာြဖစ်ေသာေြကာင့် အလွန်ကျယ်ြပန့်သည်။ အင်အားေကာင်းသည်။ ဝိုင်းဝန်း စုစည်းကာ ပူးေပါင်းလုပ်ေဆာင်ြကသည်။ နိုင်ငံတကာ ဥပေဒ၊ သေဘာတူညီချက်နှင့် ကျင့်ဝတ်များကို အေြခခံြကသည်။ ထိုအခါ ရည်ရွယ်ချက် ေကာင်းမွန်သည့် မဟာဗျူဟာတရပ်ကို စဉ်းစားလာြကသည်။ နည်းဗျူဟာအပိုင်းတွင် လက်ရှိ၌ အားသာေနသည့် စွမ်းေဆာင်နိုင်မှုများအေပါ် အေြခခံေသာ နိုင်ငံေရး (Realpolitik) ကို ကျင့်သံုးသည်။
ဆိုခဲ့သည့်အတိုင်း ြပည်ပအခန်းကဏ္ဍ၏ ြကိုးပမ်းမှုမှာ စကားလံုးအားြဖင့် အံ့မခန်းေလာက်စရာများ ြဖစ်သည်။ သို့ေသာ် လက်ေတွ့လုပ်ေဆာင်မှုအပိုင်းတွင် အားနည်းချက်များ အမှန်ပင်ရှိေနခဲ့သည်။ ဥပမာ-ဝိုင်းဝန်းစုစည်းကာ လုပ်ေဆာင်ြက သည့်အပိုင်းတွင် လံုြခံုေရးေကာင်စီမှ တရုတ်နှင့်ရုရှားကို ြကည့်ပါ။ သူတို့သည် ကျန်အဖွဲ့ဝင်များနှင့်အတူ လက်ေတွ့တွင် ဝိုင်းဝန်းစုစည်း လုပ်ေဆာင်ြကေသာ်လည်း သူတို့အကျုိးစီးပွားကို ဦးစားေပးသည့်ရှုထာင့်မှြကည့်ရန် အားသန်လွန်းသည်ကို ေတွ့ရသည်။ ထိုအခါ ြမန်မာ့အေရးကို လံုြခံုေရးေကာင်စီမှ ကိုင်တွယ်သည်ဆိုေသာ စကားသာ အဖတ်တင်ြပီး အကျုိး ြဖစ်ထွန်းမှု ရှိမလာပဲ ြဖစ်ေနေတာ့သည်။
ေနာက်နမူနာတခုမှာ Realpolitik ကို ကျင့်သံုးြကရာတွင် နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်း၌ ေခါင်းေဆာင်အေြပာင်းလဲေြကာင့် အကျုိးဆက်များ ေြပာင်းလဲြခင်းဒဏ်ကို ခံရသည်။ ဥပမာ- ထိုင်းနိုင်ငံ၌ Thaksin Shinawatra နှင့် ေနာက်လိုက်များက အာဏာရေနစဉ် ြမန်မာ့ဒီမုိကေရစီအေရးအတွက် အာဆီယံ၏ ြကိုးပမ်းချက်များမှာ အရာမထင်ခဲ့ဘဲ ပို၍ပင် ဆိုးဝါးလာေန ခဲ့သည်။ ေကာင်းနိုးရာရာ ေဆးြမီးတိုများြဖင့် လက်တဲ့စမ်းကုေနသေရွ့ အမှန်တကယ် ေပျာက်နိုင်မည် မဟုတ်သည်ကို အေတာ်များများက နားလည်ြကေပလိမ့်မည်။ သို့ေသာ် Realpolitik ၏ သေဘာကိုက လုပ်နိုင်စွမ်းရှိေသာ အင်အားြဖင့် တဘက်ဘက်သို့ ယိမ်းယိုင်လွှမ်းမိုးထားရသည်ြဖစ်ရာ ေဆးြမီးတို မသံုးသင့်မှန်း မည်မှျပင် နားလည်ေစကာမူ အဆိုပါ လွှမ်းမိုးမှုကို မေကျာ်လွှား မေချဖျက်နိုင်ပဲ ရှိေနရသည်။
ြပည်ပေရာက်ြမန်မာတို့၏ ဒီမိုကေရစီလှုပ်ရှားမှု အခန်းကဏ္ဍတွင်လည်း ထိုသေဘာမျုိး အနည်းနှင့်အများ ရှိေနသည်ကို ေတွ့ြမင်နိုင်သည်။ ကာလံ-ေဒသံ-ပေယာဂံအရ Realpolitik သံုးြကသည်။ သို့ေသာ် မှန်ကန်ေသာ Realpolitik ကို ေရွးချယ်နိုင်ရန် ခက်ခဲသည်။ ေရွးချယ်နိုင်သည့်တိုင်ေအာင် (အားသာသည့် စွမ်းေဆာင်နိုင်မှု ရှိေနသည့်တိုင်ေအာင်) လိုအပ် ေသာ နိုင်ငံေရးေနာက်ခံ အေနအထားတခုလံုးကို ဖန်တီးေရးအတွက် သက်ဆိုင်သူအားလံုးတို့က တစိတ်တဝမ်းတည်း ရှိေနဖို့ အလွန်ခက်ခဲေနြပန်ှသည်။ လူတဦး၏ ကိုယ်ပိုင်ြပဿနာကို အြခားလူတဦး (သို့) နှစ်ဦး-သံုးဦးြဖင့် ေြဖရှင်းနိုင် ေလာက်သည်။ နိုင်ငံတခုလံုးနှင့်ဆိုင်ေသာ ြပဿနာတွင်ကား နိုင်ငံသားအားလံုး ပါဝင်ပတ်သက်ေနေသာေြကာင့် အလွန် ခက်ခဲသည်။ ဆယ်စုနှစ်ေပါင်းများစွာြကာေအာင် မေြဖရှင်းနိုင်ေသးသည့် အေရှ့အလယ်ပိုင်း ေဒသတွင်းြပဿနာမှာ လွယ်ကူထင်ရှားသည့် နမူနာေကာင်း ြဖစ်သည်။
ြပည်တွင်းကဏ္ဍနှင့် ပတ်သက်၍ သံုးသပ်လှျင် အာဏာပိုင်တို့က အမျုိး၊ ဘာသာ၊ သာသနာနှင့် အြခားဂုဏ်သိက္ခာများကို ထိန်းသိမ်းြမှင့်တင်ေရးထက် အာဏာရှင်စနစ်ြဖင့် အာဏာကို အငမ်းမရဖက်တွယ်လိုစိတ် ြကီးမားေနြခင်း၊ ထိုစိတ်ေြကာင့် လူမဆန်ဆံုး အြပုအမူများြဖင့် တရားမဲ့ နှိပ်ကွပ်ေနြခင်း၊ ထိုသုိ့နှိပ်ကွပ်မှုေြကာင့် နိုင်ငံသားအားလံုးက တစိတ်တဝမ်းတည်း ပူးေပါင်းပါဝင်နိုင်မှု လမ်းစများ ပိတ်ဆို့ခံေနရြခင်း စသည်တို့က အဓိကအေြကာင်းရင်းများ ြဖစ်ေပလိမ့်မည်။
“သက်ဆိုင်သူအားလံုးတို့က တစိတ်တဝမ်းတည်းြဖစ်ေအာင် စုစည်းညီညွတ်နိုင်ေရး” ဆိုသည့် သေဘာတရားကို အေြခခံ ထားနိုင်လှျင် လိုအပ်သည့် နိုင်ငံေရးအဝန်းအဝိုင်းကို ဖန်တီးနိုင်ပါလိမ့်မည်။ အဆိုပါ နိုင်ငံေရးအဝန်းအဝိုင်းသည် အာဏာရှင် စနစ်နှင့် ေြဖာင့်ေြဖာင့်ြကီး ဆန့်ကျင်ေနေသာ ဒီမိုကေရစီကျင့်ဝတ်များကို အေြခခံရပါမည်။ ထိုအခါ မှန်ကန်ေသာ Realpolitik ြဖင့် ဆက်လက် ေြဖရှင်းနိုင်မည် ြဖစ်သည်။
(ဒီမိုကေရစီ ကျင့်ဝတ်များကို အေတာ်အတန် လိုက်နာကျင့်သံုးတတ်သည်ဆိုလှျင်ပင် အဆိုပါလူ့အဖွဲ့အစည်းတွင် တစိတ် တဝမ်းတည်း ြဖစ်လာဖို့ရှိေနသည်။ အေြကာင်းမှာ ဒီမိုကေရစီ၏ အေြခခံမူတွင် တန်းတူညီမှျမှုနှင့် လွတ်လပ်ခွင့်တို့ ပါဝင် ေနြခင်းေြကာင့် ြဖစ်သည်။)
ြပည်တွင်းအခန်းကဏ္ဍတွင် အာဏာရှင်တို့၏ ရက်စက်ြကမ်းြကုတ်လွန်းေသာ အုပ်ချုပ်မှုေအာက်၌ လူးလွန့်လှုပ်ရှားနိုင်သမှျ အရာထင်လျက်ရှိသည်။ အရာထင်ကျန်ခဲ့သမှျ ေပျာက်ပျက်မသွား၊ အရာထင်သမှျ “ဖိလှျင် ြကွသည်” ဆိုေသာ နိယာမကို အားြဖည့်ေပးေနြခင်း ြဖစ်သည်။ ြကွမည့်စိတ်က အထူးေြပာစရာမလို၊ အာဏာရှင်မှလွဲ၍ လူတိုင်း၌ ရှိေနြပီး ြဖစ်သည်။ ြကွနိုင်ေစမည့် ရင်းြမစ်စွမ်းအားများ ေကာင်းလာရန် အရှိန်ယူေနစဉ်အတွင်း အထက်တွင် ေရးခဲ့ြပီးသည့် “သက်ဆိုင်သူ အားလံုးတို့က တစိတ်တဝမ်းတည်းြဖစ်ေအာင် စုစည်းညီညွတ်နိုင်ေရး”ကိုသာ ြမန်ြမန်ဆန်ဆန် ရလိုက်လှျင် ြမန်ြမန်ပွဲသိမ်း နိုင်ပါမည်။
၂ဝဝ၇ နှစ်လယ်ပိုင်းေလာက်တွင် အမျုိးသား ြပန်လည်သင့်ြမတ်ေရးကို ၈၈မျုိးဆက် ေကျာင်းသားေခါင်းေဆာင်တုိ့က ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ေဆာ်ဩ တိုက်တွန်းခဲ့ြကသည်။ “အမျုိးသား ြပန်လည်သင့်ြမတ်ေရး”သည် ဒီမိုကေရစီ အသွင်ေြပာင်းေရးအတွက် အေြခခံ လုပ်ငန်းစဉ်တရပ်ြဖစ်သကဲ့သို့ အာဏာရှင်ဗိုလ်ချုပ်တို့အတွက်လည်း “ထွက်ေပါက်ဗျူဟာ” ြဖစ်သည်ကို သတိြပုသင့်သည်။
လွင်ေအာင်စိုး
