လက်ရှိ ြမန်မာ နိုင်ငံ နှင့် ေြမာက် ကိုရီးယား နှစ်နိုင်ငံ အြကား ရင်းနှီး ေသာ ဆက်ဆံမှု များ က ြမန်မာ နိုင်ငံ အေန နှင့် နျူကလီးယား လုပ်ငန်း စဉ် များ အတွက် အားထုတ် ြကိုးပမ်း ေနြပီ လား ဟူေသာ သံသယ ေမးခွန်း တစ်ခုကို ေပါ်ေပါက် လာေစ ေြကာင်း နိုင်ငံ တကာ ေရးရာ
သုေတသီ များ က ေြပာြကား ခဲ့ြက သည်။ အာဏာရှင် စနစ်
လက်ေအာက် ကျေရာက် ေန ေသာ အဆိုပါ နှစ်နိုင်ငံအနက်
ေြမာက်ကိုရီးယားနိုင်ငံသည် နျူကလီးယား လက်နက်များ ပိုင်ဆိုင်ထား ြပီး
ြဖစ်ကာ ယခု အခါ တွင် ြမန်မာ နိုင်ငံ အေန နှင့် ေြမာက် ကိုရီးယား ထံ မှ
နည်း ပညာ အကူ အညီ များ ရယူကာ နျူကလီးယား လက်နက် များ ထုတ်လုပ် လာဖွယ်
ရှိေန သည်။
လွန်ခဲ့ ေသာ (၃) လတာ အတွင်း ြမန်မာ့ တပ်မေတာ် မှ ထိပ်တန်း အဆင့် ရှိ
ပုဂ္ဂိုလ် များ ပါ၀င် ေသာ ြမန်မာ ကိုယ်စား လှယ် အဖွဲ့ အနည်း ဆံုး (၃)
ဖွဲ့ မှျ ေြမာက် ကုိရီးယား ြမို့ေတာ် ြပံုယမ်း သို့ သွား ေရာက် ခဲ့ြခင်း
သည် အဆိုပါ သံသယ ြဖစ်ဖွယ် အေန အထား ကို ပိုမိုအား ြဖည့်ေပး လျက်ရှိ သည်။
ြမန်မာ စစ် အစိုးရ အာဏာ ပိုင် များ နှင့် နီးစပ် ေသာ
အသိုင်း အ၀ိုင်း မှ ထွက်ေပါ် လာေသာ သတင်းများ အရ စက်တင်ဘာလ လယ်က သွားေရာက်
ခဲ့ေသာ ြပံုယမ်း ခရီးစဉ် အား ြမန်မာ့ တပ်မေတာ် မှ ဗိုလ်ချုပ်
ေအာင်သိန်းလင်း က ဦးေဆာင် ခဲ့ေြကာင်း သိရှိရသည်။ ထုိ့ြပင် စစ် လက်နက်
ထုတ်လုပ်ေရး အြကီး အကဲ ြဖစ်သူ ဗိုလ်မှူး ချုပ် တင်ေအး နှင့် ေလေြကာင်း
ကာကွယ်ေရး ဦးစီးမှူး ဗိုလ်မှူး ချုပ် ြမင့်လိှုင် တို့ သည် လည်း ဩဂုတ်
နှင့် ဇူလိုင်လ များ အတွင်း က ကမာ္ဘ့ထိပ်သီး ကွန်ြမူနစ် နိုင်ငံ သို့
ချစ်ြကည် ေရး ခရီးများ သွားေရာက် ခဲ့ ြက သည်။
ထို ခရီး စဉ် များ မှာ သမားရိုးကျချစ်ြကည်ေရး ရည်ရွယ်ချက်
သက်သက်မှျမကဘဲ ြမန်မာ့တပ်မေတာ်အတွင်း အင်အား ြဖည့်တင်း ရန် အတွက်
လက်နက်များ ၀ယ်ယူ ေရး ညှိနိှုင်းမှု များ ေဆာင်ရွက် သွားရန် အတွက်လည်း
ရည်ရွယ် ထား ဟန်ရှိ သည်။ ြမန်မာ စစ် အစိုးရ အေန နှင့် လက်နက် ပစ္စည်း များ
တိုးြမှင့် ၀ယ် ယူ ရန် အြပင် ေလေြကာင်းကာကွယ်ေရး ေခတ်မီှ လက်နက် ဆန်း များ
၊ ဒံုးကျည် စနစ် များ နှင့် တာေ၀းပစ် ေချမှုန်းေရး လက်နက် ြကီး များ
တပ်ဆင်သွား နိုင်ရန် အတွက်ပါ ေြမာက် ကိုရီးယား နိုင်ငံ အား ချဉ်းကပ်
ေနြခင်း ြဖစ်နိုင် ဖွယ် ရှိသည်။
ြမန်မာ စစ် အစိုးရ အေန နှင့် ထို ကဲ့ သို့ နိုင်ငံ အတွင်း စစ် ေရး
လံုြခံုမှု များ အင်အား ြဖည့်တင်း ြပီး ပါက ၎င်း တို့ အဓိက ဆန္ဒ ြပင်းြပစွာ
လိုချင် မက်ေမာ ေနေသာ နျူကလီးယား လက်နက်များ ထုတ်လုပ် နိုင်ေရး အတွက်
ပိုမို အားထည့် ြကိုးပမ်း နိုင်ေရး နီးစပ် သွားြပီ ြဖစ်သည်။ ြမန်မာ
အေနနှင့် ေြမာက် ကိုရီးယား မှ စစ် လက်နက် များ ၀ယ် ယူ ထား မှု ေြကာင့်
ေြမာက် ကိုရီးယား ထံမှ နျူ လက်နက် နည်း ပညာ များ အကူအညီ ရနိုင် ဖွယ် ရှိ
ေန သည်။ လက်ရှိ ရန်ကုန်တိုင်း တိုင်းမှူး တာ၀န်ကို ရယူ ထားေသာ ဗိုလ်ချုပ်
ေအာင်သိန်းလင်း သည် ြမန်မာ နိုင်ငံ အတွင်း စက်မှု ထုတ်ကုန် များ ကို အဓိက
ထုတ်လုပ် ေပး ေနေသာ အမှတ် (၂) စက်မှု ၀န်ြကီး ဌာန ကို ြကိုးကိုင် ြခယ်လှယ်
ေနသူ လည်း ြဖစ် သည်။
(၁၉၉၈) ခုနှစ် ေနာက်ပိုင်း အမှတ်(၂) စက်မှု၀န်ြကီးဌာန
၀န်ြကီး များ သည် ြမန်မာ့နျူကလီးယား စွမ်းအင် ေလ့လာေရး အဖွဲ့ ြကီး ၏
ေခါင်းေဆာင် တာ၀န် ကိုလည်း ယူရ ေလ့ရှိ သည်။ ြမန်မာ နိုင်ငံ အတွင်း
နျူကလီးယား စွမ်းအင် ကိစ္စ များ ကို သိပ္ပံ နှင့် နည်း ပညာ ၀န်ြကီးဌာနမှ
တရား၀င် တာ၀န် ယူ ထား ေသာ်လည်း နျူကလီးယား လက်နက် များ ထုတ်လုပ် နိုင်ေရး
စီမံကိန်း ြကီး တွင် အမှတ် (၂) စက်မှု၀ န်ြကီး ဌာန မှာ အခရာ ကျလာ ေပ လိမ့်
မည်။
ြမန်မာ နိုင်ငံ ၏ အနုြမူ လက်နက် စီမံကိန်း သည် (၁၉၉၈) ခုနှစ် ကတည်း က
လှျို့၀ှက် စွာ ြကံစည် ေနခဲ့ြခင်း ြဖစ်နိုင်ဖွယ်ရှိသည်။ (၁၉၉၈)ခုနှစ်၊ ေမလ
အတွင်း ြမန်မာ့ အိမ်နီးချင်း ပါကစ္စတန် နိုင်ငံက နျူကလီးယား ဗံုး စမ်းသပ်
ေဖာက်ခွဲ ခဲ့ြပီးေနာက် အာရှေဒသ အတွင်း အနုြမူ လက်နက် များ ြပန့်နှံ့
လာမည်ကို တစ် ကမာ္ဘ လံုး က ထိတ်လန့် စိုးရိမ် လာခဲ့ သည်။
ထို အချိန် က ြမန်မာ စစ် အာဏာရှင် ဗိုလ်ချုပ် မှူး ြကီး သန်းေရွှက အက်တမ် စွမ်းအင် ဥပေဒ အား ဇွန်လ(၈) ရက် ေန့ တွင် ေထာက်ခံ လက်မှတ် ေရးထိုး ခဲ့ ေသာ် လည်း ေနာက်ပိုင်း တွင်မူ ပါကစ္စတန် နိုင်ငံ နှင့် ဆက်သွယ်မှု များ ြပုလုပ်ကာ နျူကလီးယား လမ်းစဉ် အေပါ် စတင် စိတ်၀င် စား လာခဲ့သည်။ အချို့ ေသာ နိုင်ငံေရး အကဲခတ် များ က ြမန်မာ စစ် အစိုးရ အေန နှင့် နိုင်ငံ တကာ တိုက်ခိုက် မှု များ အတွက် ြပင်ဆင် နိုင် ရန် နှင့် နိုင်ငံ ၏ မဟာ ြဗူဟာ စစ် လက်နက် စွမ်းရည် ကို တိုးြမှင့် နိုင်ရန် ရည်ရွယ်ချက် များ ြဖင့် နျူကလီးယား လက်နက်များ ထုတ်လုပ် သွား နိုင်ေရး ကို မျက်စိ ကျလာ ြခင်း ြဖစ်နိုင် ေြကာင်း ခန့်မှန်း ခဲ့ြက သည်။
ယခင် ကတည်း က နိုင်ငံ၏ ၀င်ေငွ အေတာ် များများ ကို စစ်
လက်နက် များ ၀ယ်ယူ ေရး တွင်သာ ပံုေအာ အသံုးချ ခဲ့ ေသာ ြမန်မာ စစ် အစိုးရ
အေန နှင့် အလွန် အစွမ်း ထက် ေသာ နျူကလီးယား လက်နက်များ ပိုင်ဆိုင် ခွင့် ရ
မည် ဆိုလျင် ေငွေြကး မည် မှျ ကုန်ကုန် အလျင်း ဂရုစိုက် ဖွယ် မရှိေချ။
(၂၀၀၁) အေစာ ပိုင်း က ြမန်မာ နိုင်ငံ ၏ မဟာ မိတ် နိုင်ငံ ြဖစ်ေသာ
ရုရှား နိုင်ငံ က ြမန်မာ နိုင်ငံ အတွင်း စွမ်းအင် ထုတ်လုပ်ေပးရန်
ရည်ရွယ်ချက်ြဖင့် နျူကလီးယား ဓါတ်ေပါင်း ဖို တစ်ခု ေဆာက်လုပ် ေပးရန် စီစဉ်
ေနေြကာင်း စတင် ေလသံ ပစ် လာခဲ့ သည်။ ရုရှား၏ အနုြမူ စွမ်းအင် ဌာန က ြမန်မာ
နိုင်ငံ အတွင်း သုေတသနြပု ဓါတ် ေပါင်း ဖိုတစ်ခု ေဆာက်လုပ်သွား ရန် အစီအစဉ်
ရှိေန ေြကာင်း ေြကြငာ ခဲ့သည်။ ေနာက် တစ်နှစ် အြကာ တွင်မူ ထိုစဉ် က ြမန်မာ့
နိုင်ငံ ြခားေရး ၀န်ြကီး ဦး ခင်ေမာင်၀င်း က စွမ်းအင် ထုတ်လုပ် နိုင် မည့်
နျူကလီးယား သုေတသန ဓါတ်ေပါင်း ဖို တစ်ခု ြမန်မာ စစ် အစိုးရ အေန နှင့်
စမ်းသပ် တည်ေဆာက် သွား မည် ြဖစ် ေြကာင်း ြပည်သူ လူထု အား အသိေပး ေြကညာ
လိုက်သည်။
ြမန်မာ နိုင်ငံ သည် နျူကလီးယား ရူပေဗဒ အတတ် ပညာများ ဆည်းပူး ေလ့လာ
နိုင်ရန် အတွက် တပ်မေတာ် မှ ပညာ ေတာ်သင် စစ်သည် ေထာင် နှင့် ချီြပီး
ရုရှား သို့ပို့ ေဆာင်ခဲ့သည်။ မူလ က ရုရှား အကူအညီ နှင့် တည်ေဆာက် မည့်
နှူကလီးယား ဓာတ်ေပါင်း ဖို စီမံ ကိန်း သည် (၂၀၀၃) ခုနှစ် တွင် စတင်
နိုင်မည် ဟု ေမှျာ်မှန်းထားေသာ်လည်း ဘဏ္ဍာေရး ဆိုင်ရာ အြကပ် အတည်းများ
ေြကာင့် (၁၀) မီဂါ၀ပ် ဓါတ်ေပါင်းဖို တည်ေဆာက်ေရး မှာ (၂၀၀၇) ေမလ ေရာက် သည်
အထိ စတင် နိုင် ခဲ့ြခင်း မရှိခဲ့ ေပ။
အဆုိပါ ဓါတ်ေပါင်း ဖို သည် လက်နက် ထုတ်လုပ် နိုင်စွမ်း
မရှိ သည့် ယူေရနီယမ် အဆင့်(၂၃၅) ေလာင်စာ ကိုသာ အသံုးြပု မည် ြဖစ်ြပီး ထို
ဓါတ်ေပါင်း ဖို ကို ကုလ သမဂ္ဂ လက်ေအာက် ရှိ နိုင်ငံ တကာ အနုြမူ
ထိန်းချုပ်ေရး အဖွဲ့ ြကီး က စနစ် တကျ ေစာင့်ြကည့် သွားမည် ြဖစ်ေသာ
ေြကာင့် ြမန်မာ စစ် အစိုးရ အေန နှင့် အနုြမူ လက်နက် များ ထုတ်လုပ်
နိုင်ေရး ေမှျာ်လင့်ချက် နှင့် ေ၀းကွာေနဆဲ သာြဖစ် သည်။ သို့ေသာ် လည်း
နျူကလီးယား နည်း ပညာ များ နှင့် ထိေတွ့ ရင်းနှီး ခွင့် ရလာမည် ြဖစ် သလို
အက်တမ် ဆိုင်ရာ သီအိုရီ များ၊ ဗဟု သုတများ ကိုလည်း ပိုမို နားလည်
သိရှိလာမည်ြဖစ်ရာ ြပင်ပအေထာက်အပံ့များ ရရှိနိုင် ခဲ့ မည် ဆိုပါက အနုြမူ
လက်နက် စီမံ ကိန်း စတင် နိုင်ေရး အတွက် အေြခခံ ေကာင်းများ သဖွယ် ြဖစ်ေန
ခဲ့ သည်။
ယခု ေသာ် အနုြမူလက်နက် များ ပိုင်ဆိုင် ေန ေသာ ကမာ္ဘ့ ထိပ်သီး
ကွန်ြမူနစ် လက်နက် နိုင်ငံေတာ် ြကီး တစ်ခု နှင့် ြမန်မာ စစ် အစိုးရ တို့
သူေတာ် ချင်းချင်း သတင်း ေလွ့ ေလွ့ ေပါင်းဖက် ေတွ့ ြက ြပီ ြဖစ် သည်။
ေြမာက် ကိုရီးယား သည် နိုင်ငံတကာ ေတာင်းဆို မှု များ ကို လျစ်လျူ ရှှု ြပီး
နျူကလီးယား လက်နက် များ ဆက်လက် စမ်းသပ် ထုတ်လုပ် ေနေသာ စစ် မက် အသား ေပး
နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံ ြဖစ်သလို ြမန်မာ နိုင်ငံ သည်လည်း စစ် အင်အား တိုးချဲ့
ေရး အတွက် ထိပ်တန်း မဟာမိတ် များ လိုအပ် ေနချိန် ြဖစ် သည်။
ေြမာက် ကိုရီးယား နိုင်ငံ အား ြမန်မာ စစ် အစိုးရ
အေနနှင့် (၁၉၈၃)ခုနှစ်က အလည်အပတ် လာေရာက် ေသာ ေတာင် ကိုရီးယား နိုင်ငံ့
ေခါင်းေဆာင် ချန်ဒူးဟွမ် အား ေြမာက် ကိုရီးယား သူလှျိုများ က
ရန်ကုန်ြမို့ တွင် လာေရာက် ဗံုးခွဲ လုပ်ြကံ ရန် ြကိုးပမ်းခဲ့ မှု
ေနာက်ပိုင်း ဆက်ဆံ ေရး ြဖတ်ေတာက် ထား ခဲ့ရာ မှ ယခုကဲ့သို့ အလွန်တရာ
ေကာင်းမွန် ေသာ ဆက်ဆံေရး တစ်ရပ် ြပန်လည် တည်ေဆာက် နိုင်ရန် ြကိုးပမ်း
လာြခင်း မှာ နျူကလီးယား နည်း ပညာများ အကူ အညီ ရရှိ လိုမှု အတွက် ြဖစ်နိုင်
ေချ အလွန် များ ေန သည်။
အေမရိကန် အစိုးရ အေန နှင့် လက်ရှိ ြမန်မာ - ေြမာက် ကိုရီးယား ေနွးေထွး
ေသာ ဆက်ဆံေရး များ ကို သံသယ ရှိေနြပီး (၂၀၀၇)ခုနှစ် အတွင်းကတည်းက ြမန်မာ
စစ် အစိုးရ အား အနုြမူ လက်နက် များ စမ်းသပ် ထုတ်လုပ် မှု မြပုရန် လက်မှတ်
ေရးထိုး ထား သည့် စာချုပ် အေပါ် ေလးစား မှု ရှိရန် သတိ ေပးထား သည်။ သို့ေသာ်
လည်း လက်တေလာ ကာလ အတွင်း ြပံုယမ်း သို့ ြမန်မာ ချစ်ြကည် ေရး အဖွဲ့ များ
အြကိမ်ြကိမ် သွားေရာက် ေနမှု မှာ နျူကလီးယား လက်နက် မြပန့်ပွာ းေရး
ြကိုးပမ်း ေနြကေသာ နိုင်ငံ တကာ အဖွဲ့အစည်း များ အတွက် အချက်ေပး
ေခါင်းေလာင်း ထုိး လုိက်သလို ြမန်မာ ြပည်သူ များ အတွက်လည်း အလွန်
ေြကာက်မက် ဖွယ်ေကာင်း ေသာ သတင်းတစ်ရပ် ြဖစ် လာ ခဲ့သည်။
လက်ရှိ အေြခ အေန တွင် ပင် လက်နက် အားကိုး ြဖင့် ြပည်သူ များ အေပါ်
အနိုင် အထက် ြပုကျင့် ေန ေသာ စစ် အစိုးရ လက်ထဲ သို့ သာ အလွန် အဖျက်
စွမ်းအား ြကီး ေသာ နျူကလီးယား လက်နက် များ ေရာက်ရှိ သွားမည် ဆိုပါက ြမန်မာ
ြပည်သူ များ အေန နှင့် ဟစ်တလာ အေယာက် (၁၀၀) နှင့် တြပိုင် တည်း ြကံုရ သလို
ြဖစ်လာ ေပလိမ့် မည်။ အြကမ်းဖက် မှုကို လိုလား ေသာ၊ လက်နက် အားကိုး အနိုင်
ကျင့် တတ်ေသာ စစ် အစိုးရ အေန နှင့် ေြမာက် ကိုရီးယား ထံ မှ နည်း ပညာ၊ ဓါတ်
သတ္တု ပစ္စည်း များ အပါ အ၀င် အကူအညီ အေထာက် အပံ့ များ မရရှိ နိုင်ပါ ဟု
မည်သူ မှျ ြငင်းချက် မထုတ် နိုင် ေချ။ ြမန်မာ စစ် အစိုးရ အေန နှင့် မူ
၎င်းတို့ ၏ ေမှျာ်လင့်ချက် ေရာင်နီသည် ြပံုယမ်း အရပ်ဆီ မှ တြဖည်းြဖည်း
သမ်းလာ ေနြပီ ြဖစ် သည်။
နျူကလီယား စွမ်းအင် သည် ကမာ္ဘ့ ြငိမ်းချမ်း ေရး ထိန်းသိမ်း မှု လုပ်ငန်း စဉ် များ အတွက် အလွန် အစွမ်း ထက်ေသာ လက်နက် တစ်ခု ြဖစ်သည် ကား အေသ အချာ ပင်ြဖစ်သည်။ သို့ေသာ် လည်း ြမန်မာ စစ် အစိုးရ ကဲ့သို့ ေသာ လူ့မိစ္ဆာ များ လက်သို့ အဆိုပါ လက်နက် ဆန်း များ ေရာက်ရှိ သွားခဲ့ြပီ ဆိုလျင် ကား ြဖစ်ေပါ် လာနိုင်သည့် ဆိုးကျိုး အန္တရာယ် သည် ြကိုတင် ခန့်မှန်း နိုင်ြခင်း မရှိ ေလာက် ေအာင် ြကီးမား ကျယ်ြပန့် လာ ေပ လိမ့် မည်။
ထို့ေြကာင့် လည်း လက်နက် အားကိုး နှင့် ကမာ္ဘ့ အလယ် ငပွြကီး လုပ်ေန ေသာ ြမန်မာ စစ် အစိုးရ လက်သို့ စွမ်းအား ြကီးမား ေသာ အဖျက် လက်နက်များ ေရာက်ရှိ မသွား နိုင်ေရး အတွက် ကမာ္ဘ့ ြငိမ်းချမ်း ေရး အဖွဲ့များ အေန နှင့် ထိန်းသိမ်း ေဆာင်ရွက် သွားနိုင် ေရးသာ ေမှျာ်လင့်ချက် ထား ေနရ မည် ြဖစ် ေတာ့ သည်။















