ေနာ်ေဝနုိင်ငံဟာ ကမ္ဘာ့ ေြမာက် ဝင်ရုိးစွန်း နားက နုိင်ငံ ငယ်ေလး ြဖစ်ြပီး လူဦးေရ အေနနဲ့ ၅သန်း ဝန်းကျင် သာ ရှိပါတယ်။
အဲဒီ အထဲမှာ ြပည်ပ နုိင်ငံြခားသားက ၅သိန်း ခန့် ပါဝင် ေနပါေသးတယ်။ ြမန်မာ နုိင်ငံသား ကေတာ့ (၂၅၀၀) နှစ်ေထာင့်ငါးရာ ဝန်းကျင် ခန့်ေလာက် အခုဆို ရှိေရာေပါ့ ။ အဲဒီ လူေတွဟာ အများအားြဖင့် ၁၉၉၀ ေနာက်ပုိင်းမှာ ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်များ ဆိုင်ရာ ြပန်လည် ေနရာချထားေရး အစီအစဉ်နဲ့ အိန္ဒိယ၊ ထုိင်း ၊ မေလးရှား နုိင်ငံေတွမှာ ရှိတဲ့ ဒုက္ခသည် စခန်းေတွကေန လူသားချင်း စာနာတဲ့ ေခါင်းစဉ် ေအာက် ကေန ေရာက်ရှိလာလို့ လက်ခံထားတာပါ။ ေနာက်ပုိင်း မှာေတာ့ လူ့အခွင့်အေရးမှာ ကမ္ဘာ့နံပတ်(၁) အဆင့်အြဖစ် သတ်မှတ် ခံထားရတာရယ်၊ နုိဘယ်ဆု ချီးြမှင့်ေပးအပ်တဲ့ နုိင်ငံ ြဖစ်တာရယ်၊ ြပီးေတာ့ ြမန်မာနုိင်ငံက ြပည်ပ ေရာက် စင်ြပိုင် အစုိးရကုိ အသိအမှတ်ြပုြပီး DVB လို့ လူသိများတဲ့ ဒီမုိကရက်တစ် ြမန်မာ့အသံကုိ ေနာ်ေဝနုိင်ငံမှာ တည်ေထာင်လုပ်ကုိင် အသံလွှင့်ခွင့် ေပးထားတယ် ဆုိတဲ့ အချက်ေတွနဲ့ ြမန်မာလူမျိုးေတွ အသိများလာတဲ့ နုိင်ငံတခု ြဖစ်ပါတယ်။
ေနာ်ေဝကုိ ေရာက်လာြကတဲ့ ြမန်မာေတွ ကလည်း ကမ္ဘာအနှံ့မှာ ေရာက်ေနတဲ့ ြမန်မာေတွနဲ့၊ ထုိင်း၊ အိန္ဒိယနဲ့ မေလးရှား ဒုက္ခသည် စခန်းေတွဆီမှာ ကျန်ခဲ့တဲ့ ြမန်မာေတွ ဆီကုိ ၊ ြပည်တွင်းမှာ ကျန်ခဲ့တဲ့ ေဆွမျိုးေတွ ဆီကုိ မိမိ တုိ့ လက်ရှိ အေြခအေနကုိ ေြပာြကဆုိြက အသိေပးြကလုိ့ ခုဆုိရင် နုိင်ငံေရး အေြကာင်းြပြပီး ခုိးဝင် ခုန်ချကာ နုိင်ငံေရး ဒုက္ခသည်အြဖစ် အသိအမှတ် ြပုေပးဖုိ့ ဝင်လာတဲ့ လူေတွကလည်း နည်းလမ်း အသွယ်သွယ် အြကံစည် အမျိုးမျိုးနဲ့ ေရာက်လာ ေနြကပါြပီ။ ေနာ်ေဝနုိင်ငံက ဒုက္ခသည် စီစစ်လက်ခံေရး စခန်းေတွမှာ ြမန်မာ လူမျိုးေတွ စတင် ေတွ့ြမင်လာေန ရပါြပီ။
သူတုိ့ေတွ ေနာ်ေဝနုိင်ငံကုိ ြမန်မာေငွ သိန်းေပါင်းများစွာ (စုံစမ်းလုိ့ သိရတာက -အြကမ်းဖျင်း သိန်း၇၀ ခန့် ေနာ်ေဝ အေရာက် ပုိ့ေပးတဲ့ ပွဲစားကုိ ေပးရတယ်လုိ့ သိရပါတယ်) အကုန်အကျခံြပီး လာခုန်ချမယ် ဆုိရင်လဲ လာ ချင်စရာပါ။ ေနာ်ေဝကုိ ေရာက်လာြပီး ဒုက္ခသည် အြဖစ်ခုိလှုံခွင့် ေလှျာက်လုိက်တာနဲ့ အဲဒီလူကုိ ေနာ်ေဝလုိ (အာစီမုိတက်) လုိ့ ေခါ်တဲ့ ဒုက္ခသည် စီစစ်ေရးစခန်းမှာ ထားမယ်။ ေထာက်ပံ့့ေြကးက စားစရိတ် အပါအဝင် အေထွေထွ သုံးဖုိ့ လူမှုေရး ေထာက်ပံ့ေြကး၊ ေနာ်ေဝေငွ (၃၀၀၀) ေပးပါတယ်။ ြမန်မာေငွနဲ့ ဆုိရင် ၅ သိန်းခွဲ ဝန်းကျင်ခန့်ေပါ့။ ကေလးေမွးရင် ေမွးဖွား စရိတ်ေထာက်ပံ့တယ်။ မကျန်းမာရင် အခမဲ့ ေဆးကုသခွင့် ရှိတယ်။ တကယ်လုိ့ ေနာ်ေဝနုိင်ငံထဲ ခုိလှုံခွင့် ရသွားမယ် ဆုိရင်လဲ အလုပ်မရေသးခင်မှာ လူမှုေရး ေထာက်ပံ့ေြကး ၄၀၀၀ ရမယ်။ အလုပ်လုပ်ရင်း အလုပ်ရှင်ဘက်က စီးပွါးေရး အေြခအေနမေကာင်းလုိ့ လုပ်ငန်းရပ်ခဲ့ရင် ေနာက်အလုပ် မရခင် စပ်ြကားမှာ အလုပ်လက်မဲ့ ေထာက်ပံ့ေြကးေငွ (တလကုိ-၈၆၀၀) ရမယ်။ ဒီ သတင်းေတွေြကာင့် ေနာ်ေဝကုိ လာချင်တဲ့ ြမန်မာေတွ များလာတယ်လုိ့ ယူဆရပါတယ်။ ြမန်မာေတွမှ မဟုတ်ပါဘူး၊ နှစ်စဉ် ပဋိပက္ခေတွနဲ့ ေသနတ်ေပါက်များတဲ့ အာဖရိက နုိင်ငံေတွနဲ့ အာရှက နုိင်ငံေရး ြပဿနာ တက်ေနတဲ့ သိရိလကင်္ာ၊ အာဖဂန်နစ္စတန်၊ အီရတ် စတဲ့ နုိင်ငံေတွကပါ လာေရာက်ခုန်ချ ခုိလှုံခွင့်ေတာင်းတဲ့ လူေတွ ေသာင်းနဲ့ချီ ရှိပါတယ်။
အဲလုိ ရပုိင်ခွင့်ေတွနဲ့ အတူ မိမိတုိ့ ဘက်က လုိက်နာရမယ့် ၊ ရင်ဆုိင်ရမယ့် အပုိင်းကုိ ေြပာြပပါဦးမယ်။ ဒုက္ခသည် ြပန်လည် ေနရာချထားေရး အစီအစဉ်နဲ့ ေရာက်လာသူပဲ ြဖစ်ြဖစ်၊ ခုိးဝင် ခုန်ချြပီး ဒုက္ခသည် အြဖစ် ေလှျာက်လာတဲ့ သူပဲြဖစ်ြဖစ်၊ ေနာ်ေဝ နုိင်ငံသားနဲ့ လက်ထပ်ြပီး လာတဲ့ သူပဲြဖစ်ြဖစ်၊ ေနာ်ေဝ နိုင်ငံထဲ ေရာက်လာြပီ ဆုိတာနဲ့ ပထမဆုံး ရင်ဆုိင်ရတာက ေနာ်ေဝစာ ေနာ်ေဝဘာသာ စကားကုိ နာရီ(၃၀၀) မသင်မေနရ သင်ြက ရတာပါ။ နာရီ ၃၀၀ သင်ထားတဲ့ အေထာက်အထား မြပနုိင်ရင် ေနာ်ေဝ နုိင်ငံသား ေလှျာက်ခွင့် မေပးပါဘူး။ ြပီးေတာ့ ေနာ်ေဝစာမှ မတတ်ရင် အလုပ်အကုိင် ရဖုိ့လဲ အေတာ်ခက်ပါတယ်။
ေနာ်ေဝကုိ ဒုက္ခသည်အြဖစ် ေရာက်လာြကတဲ့ သူေတွထဲမှာ ဆရာဝန်၊ အင်ဂျင်နီယာ၊၊ ေရှ ့ေန၊ ေကျာင်းဆရာ ေတွအြပင် ြမန်မာြပည်မှာ မဟာသိပ္ပံ တက်ေနတဲ့ သူေတွလည်း ပါလာြကပါတယ်။ တုိင်းရင်သားထဲက တချို့ဆုိရင် ြမန်မာစာ ေရးတတ် ဖတ်တတ်ရုံ အဆင့် လူေတွလဲ ြဗုတ်စဗျင်းေတာင်း ပါလာတာေပါ့။ ဘာပဲြဖစ်ြဖစ် ေကျာင်းတက်စမှာေတာ့ အားလုံးဟာ ေနာ်ေဝစာကုိ အေြခခံကစြပီး သင်ြကရပါတယ်။ လူြကီးေတွက သက်ြကီး ပညာေရးေကျာင်းကုိ သွားရပါတယ်။ ၁၆နှစ်ေအာက် ကေလးေတွက အသက် အရွယ်လုိက်ြပီး သင့်ေတာ်မယ့် အတန်းေတွမှာ မူလတန်းေကျာင်း၊ အလယ်တန်းေကျာင်း အဆင့်ခွဲြပီး ပုိ့ပါတယ်။ ထားေပးပါတယ်။
ကေလးေတွက ေနာ်ေဝစာ သင်ရတာ အတတ်ြမန်ပါတယ်။ ေနာ်ေဝ ပညာေရး စံနစ်ကလည်း၊ လူ့အခွင့်အေရးကုိ အေြခခံ ထားတဲ့အတွက်“မေအာင်မရှိ-ငါ့တပည့်” ဆုိသလုိ တနှစ်တတန်း ေလျာကနဲ ေလျာကနဲ မှန်မှန် အတန်းတင်တဲ့ စံနစ် ြဖစ်ပါတယ်။ အဲသလုိနဲ့ ၁၀တန်း ေအာင်သွားေတာ့ ြမန်မာလုိေတာ့ တက္ကသုိလ်ဝင်တန်းလုိ့ ေခါ်လုိ့ရမယ့် (videregående skolen) ၃နှစ်သင် ေကျာင်းကို သွားရပါတယ်။ အဲဒီမှာ တက္ကသုိလ် ဆက်တက်မယ့် သူက ြပဌာန်းချက် ဘာသာရပ်ေတွမှာ သီအုိရီေတွ ခပ်များများ သင်ြက ရပါတယ်။ ြပီးရင် အမှတ် အနည်းအများလုိြပီး ဝင်ခွင့်ရတဲ့ တက္ကသုိလ်ကုိ ဆက်သွားေပါ့။
အလုပ်ခွင် သွားချင်တဲ့ လူက မိမိဝါသနာပါရာ ဘာသာရပ်မှာ စာေတွ့ လက်ေတွ့ သင်ြကရပါတယ်။ ဒီနုိင်ငံမှာ ထူးြခားတာက တပါတ်တရက် ေကျာင်းဖွင့်ရက်မှာ အလုပ်ခွင်သွားြပီး“အလုပ်ခွင်၊လက်ေတွ ့” သွားဆင်းရပါတယ်။ ၃နှစ်ြပီးရင် သက်ဆုိင်ရာ ရုံးဌာနေတွမှာ ၂နှစ် သွားဝန်ထမ်း ရပါတယ်။ တကယ်လုိ့ အလုပ် လုပ်ေနရင်းက ေကျာင်းြပန်တက်ချင်ရင် သီအုိရီ ဘာသာရပ် ြပန်ယူြပီး တက္ကသုိလ် ဝင်ခွင့်ြပန်ေြဖ။ ြပီးရင် တက္ကသုိလ် ဆက်သွားြကတာလဲ ရှိပါတယ်။ တက္ကသုိလ် ေန့ေကျာင်းတက်ရင် ၃နှစ် အချိန်ြပည့် တက်ရတယ်။ ညေနပုိင်း တက်မယ်ဆုိရင် ၄နှစ် တက်ရပါတယ်။ တချိန်တုန်းက ြမန်မာနုိင်ငံမှာ ညေနပုိင်း ဖွင့်တဲ့ လုပ်သားေကာလိပ် တက်သလုိမျိုးေပါ့။ ေအာင်ရင်ေတာ့ ရုိးရုိးဘွဲ့ ရပါြပီ။
ေရှ့ေနတုိ့၊ စက်မှု အင်ဂျင်နီယာတုိ့ ၊ ဆရာဝန်-ေဆးလုိင်း တုိ့ကေတာ့ အမျိုးအစား လုိက်ြပီး ၅-နှစ်၊ ၆-နှစ်၊ ၇-နှစ် အထိ သတ်မှတ် ထားပါတယ်။ဒါက ကေလးေတွ ပညာေရး အပုိင်းပါ။ လူြကီးေတွ ပညာေရးပုိင်း ဆက်ေြပာြပရရင် (Voksen Opplæring Senter)တဲ့ သက်ြကီး ပညာသင်ေကျာင်းမှာ ၃ ပုိင်း ရှိပါတယ်။ (nivå-1,nivå-2, nivå-3)လုိ့ သတ်မှတ်ထားတဲ့ ေနာ်ေဝ စာတတ်ေြမာက်မှု အဆင့်၁၊၂၊၃ ဆုိြပီး အဆင့်ခွဲြခား ထားပါတယ်။ အဆင့်၁ ကေတာ့ ေနာ်ေဝစာ ေြပာတတ်ြပီး စာေရးတာ မရတဲ့ သူေတွပါ။ အဆင့် ၂ ကေတာ့ ေနာ်ေဝ စာကုိ အေတာ်အသင့် ေရးနုိင် ဖတ်နုိင် ေြပာနိုင်တဲ့ သူေတွပါ။ အဆင့် ၃ ကေတာ့ ေနာ်ေဝ စာကုိ အေြပာ၊ အဖတ်၊ အြကား၊ အေရး ေတာ်ေတာ် ကျွမ်းကျင်တဲ့ အဆင့်ပါ။
ကေလးေတွက ေနာ်ေဝ စာသင်ရ ြမန်သေလာက် လူြကီးေတွက သင်ရ ေနှးပါတယ်။ ေနာ်ေဝ စကားမှာ “ြပင်သစ်၊ ဂျာမန်၊ အဂင်္လိပ်၊ ဆီွဒင်၊ ဒိန်းမတ်” ေဝါဟာရေတွ ေရာြပွမ်းေနြပီး အသံ ထွက်ြကြပန်ေတာ့ ြမန်မာ့ အိမ်နားချင်း နုိုင်ငံေတွြဖစ်တဲ့ သိရိလကင်္ာ၊ အိန္ဒိယ၊ ပါကစ္စတန် စကားသံနဲ့ နီးစပ်ပါတယ်။ ဒါေြကာင့် အဲဒီနုိင်ငံ ကလာတဲ့ သူေတွက စကားအတတ် ြမန်ြကြပီး တရုတ်၊ ြမန်မာ၊ ထုိင်း၊ ဗီယက်နမ်၊ ဖိလစ်ပုိင် လူမျိုးေတွက ေလယူ-ေလသိမ်း ေဝးတာမုိ့ သင်ရင် ေနှးပါတယ်။
အဲဒီ အဆင့် ၃-ခုကုိ တနှစ်အတွင်း ြဖတ်ေကျာ် ေအာင်ြမင်သွားတဲ့ လူေတ ွရှိြကသလုိ တချို့က ၃နှစ် ၄ နှစ် ြကာမှ ြဖတ်ေကျာ် ေအာင်ြမင်ြကတာလဲ ရှိပါတယ်။ ေနာ်ေဝ စာ အဆင့် ၁ ကုိ ေကျာင်းတွင်းစစ် စာေမးပွဲနဲ့ပဲ ဆုံးြဖတ်ြပီး အဆင့် ၂ နဲ့ ၃ ကုိ`“ဘာရီဂန်”ဆုိတဲ့ ြမို့မှ တက္ကသုိလ် က ေမးခွန်းထုတ်ြပီး အဆုံးအြဖတ် ေပးပါတယ်။ အဆင့်၂ ေအာင်ရင် လုပ်ခန်းခွင် သင်တန်းေတွြဖစ်တဲ့ သူနာြပု အကူတုိ့၊ အေရာင်းဆုိင် ဝန်ထမ်းတုိ့၊ ကေလးထိန်းေကျာင်း တုိ့စတဲ့ ၄ လ၊ ၆ လ သင်တန်းေတွ တက်နုိင်ပါတယ်။ တချို့က ေနာ်ေဝ ၉တန်း၊ ၁၀ တန်းကုိ ဆက်တက်ြပီး သက်ြကီး တက္ကသုိလ် ဝင်ခွင့် ေကျာင်းတက် နိုင်ပါတယ်။
အဆင့် ၃ ေအာင်ရင် တချို ကေတာ့ “ဘာရီဂန်” တက္ကသုိလ်က တုိက်ရုိက်ကျင်းပ ေပးတဲ့ တက္ကသုိလ် ဝင် စာေမးပွဲကုိ ေနာ်ေဝစာ အဆင့်ြမင့်တန်း ေြဖြပီး တက္ကသုိလ်ကုိ သွားြကတဲ့ လူေတွလဲ ရှိပါတယ်။ အများ အားြဖင့်ေတာ့ သက်ြကီး တက္ကသုိလ်ဝင်တန်းလုိ့ ေခါ်နိုင်တဲ့ (opus) ေကျာင်းကုိ သွားရပါတယ်။ ေနာ်ေဝဘာသာ၊ အဂင်္လိပ်၊ သချင်္ာ၊ သမုိင်း၊လူမှုေရး ဘာသာရပ်နဲ့ (ဓာတုေဗ၊ ရူပေဗဒ)တုိ့ ေရာထားတဲ့ ြမန်မာနုိင်ငံလုိဆုိ အေထွေထွ သိပ္ပံ ဘာသာရပ်လုိ မျိုး`“သဘာဝ သိပ္ပံ ”ဆုိြပီး ၆ ဘာသာ သင်ရပါတယ်။ ဉာဏ်ေကာင်းတဲ့ လူက ၆ ဘာသာလုံး တနှစ်ထဲ သင်ြပီး ြဖတ်ေကျာ် ြကတာလဲရှိပါတယ်။ တချို့က အလုပ် တဖက်လုပ်ရင်း တနှစ် ၃ဘာသာနှုန်းနဲ့ ၂ နှစ် ြဖတ်ြကတာလဲ ရှိတယ်။ တချို့ကေတာ့ ၂ ဘာသာယူြပီး ၃ နှစ် ြဖတ်ြကတာလဲ ရှိပါတယ်။ အဲဒီအတန်း ေအာင် သွားရင် ေတာ့ တက္ကသုိလ်ကုိ လူငယ်ေတွ သွားသလုိ ဆက်သွားနိုင်ပါြပီ။
ဒီလုိေနရာမှာ ပညာေရး အခက်အခဲ ရင်ဆုိင်ရပုံ ဆက်ေြပာရရင်၊ ဒီလို ဒုက္ခေတွထဲမှာ ဆရာဝန် တေယာက်လဲပါလာ ပါတယ်။ သူက ဆရာဝန် ြပန်ြဖစ်ဖုိ့ ေနာ်ေဝမှာ အနည်းဆုံး ၈-နှစ်ေလာက် ေနာ်ေဝ ဘာသာနဲ့ ေဆးေကျာင်း ြပန်တက်ရမယ်။ သူ့ လက်ရှိ အသက်က ၅၂- ေလာက် ရှိေနပါြပီ။ ဒီေတာ့ သူက ေနာ်ေဝ စကား အဆင့် ၃ ေအာင်တာ နဲ့ စကားြပန်ဘာသာ ြပန်သင်တန်း တက်ြပီး ေနာ်ေဝ-ြမန်မာ စကားြပန်လုပ်တယ်။ အားလပ်ချိန်မှာ သက်ြကီး ြပုစုေရးနဲ့ မသန်မစွမ်း ေစာင့်ေရှာက်ေရး ဌာနမှာ သူနာြပု ဝင်လုပ်ပါတယ်။ ေနာက်တေယာက်က ြမန်မာြပည်က ဝန်ထမ်း။ ြပင်သစ်ကုိ တာဝန်နဲ့ ပညာလာသင်တယ်။ အချိန်ေစ့ နှစ်ြပည့်ေတာ့ ြမန်မာြပည် မြပန်ဘဲ ေနာ်ေဝကုိ လာခုန်ချတယ်။ ဒုက္ခသည် အြဖစ် ခုိလှုံခွင့် ေလှျာက်တယ်။ ေအာင်တယ်။ ေအာင်ေတာ့ သူက ြပင်သစ်မှာ သူေအာင်ထားတဲ့ ရခဲ့တဲ့ စာရွက် စာတမ်းေတွြပြပီး ေနာ်ေဝစာကုိ အေြခခံက စမယ့် သက်ြကီး ပညာေရးေကျာင်းကုိ မသွားချင်ဘူး။ ဂုဏ်ရှိရှိေပါ့ေလ၊ ေနာ်ေဝ တက္ကသုိလ်ကုိ တုိက်ရုိက် ဆက်တက်ဖုိ့ လုပ်တယ်။ ေနာ်ေဝ တက္ကသုိလ်မှာ အဂင်္လိပ်လုိ သင်မယ့် မဟာဝိဇ္ဇာတန်း တက်ခွင့်ေြဖတယ်။ ဝင်ခွင့် ရတယ်ေပါ့။
ဒါေပမယ့် ေနာ်ေဝ အုပ်ချုပ်ေရး ရုံးကေြပာတယ်။ ေနာ်ေဝစာကုိ အေြခခံကစြပီး သက်ြကီး ပညာေရး စံနစ်နဲ့ အဆင့် ၃ ေအာင်ြမင်ေအာင် အရင်တက်ရမယ်။ ြပီးေတာ့ တက္ကသုိလ် ဝင်ခွင့် ထပ်ေြဖ။ ေအာင်မှ တဆင့်ချင်း တက္ကသုိလ်ကုိ သွားေပါ့။ အဲလုိမှ မဟုတ်ရင် ရလာမယ့် မဟာဘွဲ့ကုိ အားကုိြပီး အလုပ်ေလှျာက်ရင် အခွင့်အေရး မရဘူးလုိ့ ေြပာြပရှင်းြပတယ်။ ေနာ်ေဝစာ တတ်ကျွမ်းမှု အားနည်းတယ်လုိ့ သတ်မှတ်ခံရတယ်။ ထူးြခားတာ ကေတာ့ ေနာ်ေဝကုိ ပညာေတာ်သင် အြဖစ် ေလှျာက်ထားြပီး၊ ပညာသင်ခွင့် ရရင်ေတာ့ သက်ဆုိင်ရာ ဘာသာရပ် အလုိက် ၂နှစ် သုိ့မဟုတ် ၃နှစ် အဂင်္လိပ်လုိ သင်ခွင့်ရြကတယ်။ အဲဒီလူေတွက အချိန်ပုိင်း ေနာ်ေဝ စာကုိ သင်ြကရတယ်။ ပညာေတာ်သင် ကာလ ြပီးသွားရင် စာချုပ်အရ ြမန်မာြပည် ြပန်ရမယ်။ မြပန်ပဲ ဆက်ေနြပီး အလုပ်ရှာြက ၊အလုပ်ရြကတဲ့ သူေတွလဲ ရှိပါတယ်။ သူတုိ့က လစာထဲကေန ပညာသင်ေြကး အချိုးြက ြပန်ေလှျာ်ရမယ်။ ဒါေပမယ့် ဒုက္ခသည် အြဖစ် ေလှျာက်ထားခွင့် မရှိြပန်ဘူး။ ေနာ်ေဝမှာ ပညာေရး လက်မှတ် အေထာက်အထားက အေတာ် စကားေြပာပါတယ်။
ေနာ်ေဝ စာ တတ်ကျွမ်းမှု အဆင့်-၁ ဆုိရင် ေထွေထွ ေအာက်ေြခသိမ်း အလုပ် ရနိုင်ပါတယ်။ လစာကေတာ့ အခွန်ြဖတ်ြပီး ေနာ်ေဝ ေငွ တေသာင်းေလးေထာင်(၁၄၀၀၀) ဝန်းကျင်ခန် ့ အခွန်ြဖတ်ြပီး ရနုိင်ပါတယ်။ ေနာ်ေဝ စာ အဆင့် ၂ နဲ့ ၃ ေအာင်ရင် ရုံးဌာနေတွမှာ လက်ေထာက်အကူ၊ အေရာင်းဆုိင် လက်ေထာက်ဝန်ထမ်း၊ သူနာြပု အကူ၊ ကေလးထိန်းေကျာင်းမှာ အလုပ်ရ နိုင်ပါတယ်။ လစာက တေသာင်း ေြခာက်ေထာင် (၁၆၀၀၀) ဝန်းကျင်ခန့် ရနုိင်ပါတယ်။ တက္ကသုိလ် ဝင်တန်းကေန အလုပ်ခွင် ဆင်းလာတဲ့ သူေတွက တေသာင်း ရှစ်ေထာင် (၁၈၀၀၀) ဝန်းကျင်ခန့် ရပါမယ်။
ဘွဲ့ရ ြပီးရင်ေတာ့ နှစ်ေသာင်းေလးေထာင်(၂၄၀၀၀) ဝန်းကျင်ခန့် ရပါမယ်။ အေမရိကန် ေဒါ်လာနဲ့ ဆုိရင် (၄၀၀၀) ေလးေထာင် ေလာက်ေပ့ါ။ ဆရာဝန်တုိ့ ၊ အင်ဂျင်နီယာ တုိ့ကေတာ့ ေနာ်ေဝေငွ အခွန်ြဖတ်ြပီး သုံးေသာင်းခွဲ အထက် ရနိုင်ပါတယ်။ ဗမာလူမျုိးထဲက ေနာ်ေဝစာ ေနာ်ေဝစကားနဲ့ ြဖတ်ြပီး ေနာ်ေဝမှာ ဘွဲ့ရြပီးတဲ့သူ ဆုိလုိ့ သွားဆရာဝန် တေယာက်ပဲ ရှိေသးတယ်လုိ့ စုံစမ်း သိရှိရပါတယ်။
ေလာေလာဆယ်မှာေတာ့ မျိုးဆက်သစ် ြမန်မာလူငယ်ေတွ တက္ကသုိလ် ဝင်တန်းေတွမှာ တက်ေနဆဲ ရှိေြကာင်း တင်ြပရင်း “ြကံစီတုိင်း ြဖစ်မလာ” တဲ့ ေနာ်ေဝ နုိင်ငံေရာက် ယေန့ ြမန်မာေတွဘဝ ကုိ မိတ်ဆက် ေပးလုိက်ပါတယ်။
ေနာ်လီမုိင်
