သူ့ကို စာေရးသူ အေမရိကား ေရာက်ခါစ ပိုးဒါလီ သိန်းတန်တို့
တက်တဲ့ ခရိယာန် ဘုရား ရှိခိုးေကျာင်းမှာ စတင် ေတွ့ဖူးတာပါ။ စကားေြပာရာမှာ
သိမ်ေမွ့ ညင်သာ လွန်းြပီး၊ တဖက်သား အေပါ် ြကီးငယ် မဟူ ေလးစားသမှု ရှိသူပါ၊ ဒါေြကာင့်လဲ
သာသနာ့၀န်ကို အသက်ထက် တံပိုး ထမ်းေဆာင် နိုင်တာလို့ ထင်ပါရဲ့။
အရပ် အေမာင်းေကာင်းြပီး ဥပဓိရုပ် တည်ြကည်ခန့်ြငားကာ
အြမဲတေစ သပ်ရပ် သန့်ြပန့်စွာ စတိုင်ကျကျ ေနထိုင်တတ်သူပါ၊ အဂင်္လိပ်ဘာသာ စကားကို
ဋ္ဌာေနေတွလို ရည်မွန်စွာ ေြပာဆိုနိုင်သူပါ၊ အခုနှစ်ပိုင်းများမှာ ဘယ်အချိန် ြကည့်လိုက်၊
ေတွ့လိုက် အေြခချေနထိုင်ဖို့ ေရာက်ရှိလာတဲ့ လူသစ်ေတွ အတွက် တခုခုေတာ့ လုပ်ေနတတ်
သူပါ၊ တခါကလဲ သူ့ ဆီဒင်ကားေလး ေခါင်မိုးေပါ်မှာ တပါတ်ရစ် ေမွ့ယာြကီး ကို့ယို့ကားယားတင်လို့၊
ကျေနာ်က ဘယ်သွားမလို့လဲ? ဆိုေတာ့ လူသစ်ေတွ ေကာင်းေကာင်းမွန် အိပ်ရေအာင် ေမွ့ယာသွားေပးမလို့တဲ့၊
အဲဒီလို တိုင်းရင်းသားေတွအေပါ်မှာ ေစတနာေတွနဲ့ ချုံသိုင်းရစ်ဖွဲ့ သူပါ။
ေနာက်ေတွ့ပါေသးတယ် သူ့ရံုးက ဗင်ကားရှည်ြကီးနဲ့
ဟိုလူလိုက်ပို့ ဒီလူလိုက်ပို့ လုပ်ေနတဲ့ အြပင်၊ သူ့သားသမီးေတွဆို အေမရိကားမှာ
ေကျာင်းြပီး ြကကုန်ပါြပီ၊ လူပျုိ၊ အပျုိေလးေတွဟာ အေဖ ြဖစ်သူလုပ်ေနတဲ့ ေစတနာ့၀န်ထမ်း၊
သာသနာ့၀န်ထမ်း လူမှု၀န်ထမ်းအလုပ်ကို အြမဲတေစ တက်ြကွစွာ တတ်တဲ့ဖက်က တနိုင်၀န် ေဆာင်ရွက်ြကတာလဲ
ေတွ့ရတယ်၊ ဇနီးြဖစ်သူ ဆိုယင်လဲ အလုပ်တဖက်အြပင် အြမဲတေစ လူမျုိးမေရွး၊ ဘာသာမေရွး
ကူညီဖို့ကို အဆင်သင့် ြဖစ်ေနတတ်တယ်၊ ဒါတွင်ပဲလား? မဟုတ်ေသးဖူး သူ့ညီ၊ ညီမေတွ
ေဆွမျုိးေတွပါ သိုင်းသိုင်း၀ိုင်း၀ိုင်းနဲ့ ရှိလှတယ်ေပါ့၊ ဘယ်မှာ ဘာပွဲရှိတယ်တာ
ေြပာလိုက်၊ အေရာင်အေသွးမရှိပဲ သူ့အနီးအနားက သူေတွကိုပါ ေခါ်ြပီး ေရာက်လာတတ်သူ၊ ဒါဟာ
ေအာ်ရီဂန်ြပည်နယ်၊ ပို့တ်လန်းြမို့မှာ ေရာက်လာြကတဲ့ ြမန်မာြပည်ဖွား
အေြခချေနထိုင်သူေတွ အတွက် ြပည်ပနိုင်ငံက အခက်အခဲေတွ လွယ်ကူစွာ ြဖတ်ေကျာ်ေပးသွားမဲ့
ေပါင်းကူးတံတားြကီး တစင်းေပါ့။
မေန့က ပို့တ်လန်းြမို့မှာ ြမန်မာမိသားစုေတွကို
ယခင်နှစ်များဆီက အေမရိကားေရာက်ေအာင် အဓိကထားေခါ်ယူခဲ့တဲ့ လူသာရန် မိသားစု ဆာဗစ်
(NGO) က ကမကထြပုြပီး၊ အြခားေသာ ဆိုအာ၊ ကပ်သလစ် ချာရတီ နဲ့ စီးတီးဘိုင်ဘယ်
ဘုရားေကျာင်းတို့ ြမို့လည် ပန်းြခံမှာ ငါးကီလိုမီတာ လမ်းေလှျာက်ပွဲလုပ်မလို့တဲ့၊
ဒါကို လူထုအသံက သတင်းေထာက် ေနာ်မန် က အလုပ်ထဲကေန ဖုန်းဆက်လာတာနဲ့ ေနာက်ေန့အတွက်
ချိန်းလိုက်ြပီး သွားြကတာပါ။
စေနေန့ မနက်ေရာက်ေတာ့ ေနာ်မန် ေရာက်လာချိန်မှာ လမ်းထိပ်က
စတားဘတ် ေကာ်ဖီေရှာ့(ပ်)မှာ သူက မိုဂါအမျုိးအစား ေကာ်ဖီ၊ စာေရးသူက ေဟဇိုနတ် ေလာ့တ်ေတး
အမျုိးအစား ေကာ်ဖီတခွက်ဆီ ေသာက်ြပီးသွားြကတယ် ြမို့ထဲေရာက်ေတာ့ ပန်းြခံဆီကို
တန်းတန်းမတ်မတ်ပဲ ေနာ်မန်ရဲ့ ကားေလးနဲ့ ေရာက်သွားတယ်၊ ကားပါကင် ရှာမလို့ လုပ်ေတာ့
မျဉ်းြကားြဖတ်ကူးလာတဲ့ ယခင် ဘန်ေကာက် ဆူထီးဆန်ရံုးေလး ေဆးခန်းက ဦးေမာင်ေမာင်နဲ့
မေန့တေန့က မဲေဆာက်မှ ေရာက်လာတဲ့ မိုးဇက် ရိမ်းတို့ကိုေတွ့ပါတယ်။
ပန်းြခံအလယ်မှာ လမ်းေလှျာက်ပွဲအတွက် ရွက်ဖျင်တဲ အြဖူ
ေအာက်က ေရဂျစ္စတာလုပ်မဲ့ ေနရာမှာ အခမ်းအနားလာေြကာင်း လက်မှတ်ထိုးေတာ့ သူရဲ့ သမီးြဖစ်သူနဲ့ NGO ေတွက အေမရိကန်ေတွ
ေတွ့ရပါတယ်၊ ြပီးေတာ့ လမ်းေလှျာက်မဲ့သူ တဦးကို တီရှပ်တထည်စီ အလကားေပးပါတယ်၊
ြပီးေတာ့ မျက်ေစ့ အနည်းငယ် ေ၀ှ့ ြကည့်လိုက်ြပီး ဓါတ်ပံုရိုက်ေနတုန်း ပွဲကို စီစဉ် ေအာ်ဂနိုက်(စ်)
လုပ်တဲ့ မီဂန် ရှ် ေအဖါနဲ့ စကားစြမည်ေြပာြကတယ်၊ ေနာက် နိုင်ငံတကာ
လွတ်ြငိမ်းချမ်းသာခွင့် အဖွဲ့က သူတဦးနဲ့လဲ ြမန်မာ့ အေရးေြပာြဖစ်ြကေသးတယ်၊ ြပီးေတာ့
သူ့ညီရဲ့ ဇနီးြဖစ်သူ မဉာဏ်ေတွ့ေတာ့ သူ လူသစ်ေတွ လိုက်ချင်လို့ သွားြကိုေနတာ
သိရတယ်၊ မြကာမီမှာပဲ ပန်းြခံညာဖက်က ေတာင်ကုန်းထိပ်မှာ ဗင်ကားရှည်ြကီးနဲ့ လူေတွ
တအုပ်ြကီး ေခါ်ချလာတယ်၊ သူေရာက်ြပီး သိပ်မြကာဖူး ပန်းြခံထိပ်က စတိတ်စင်ေပါ်က DJ
ကေနြပီး အားလံုးအဆင်သင့် ြဖစ်ယင် စမယ်ဆိုတာနဲ့ ပန်းြခံတွင်းက လူတန်းရှည်ြကီး
လှုပ်လှုပ်ရွရွ ြဖစ်လာပါေတာ့တယ်။
နံနက် ၁၀နာရီထိုးမှာ ကမာ္ဘေပါ်က စစ်တလင်းြပင်ေတွ၊
နိုင်ငံေရး နဲ့ သဘာ၀ကပ်ဆိုးေတွ ေရာြပွမ်း အတိဒုက္ခေရာက်ေနသူေတွ အတွက် ကမာ္ဘ့ ဒုက္ခသည်များေန့ အမှတ်တရ
ငါးကီလိုမီတာ လမ်းေလှျာက် ခရီးစတင်လိုက်ပါတယ်။
စတာနဲ့ အားလံုးဟာ ကိုယ်စီကိုယ်စီ အစုအဖွဲ့ေလးေတွ ဖွဲ့လို့
လမ်းေလှျာက်ြကပါတယ်၊ စာေရးသူလဲ သူနဲ့ တွဲလမ်းေလှျာက်ေနတဲ့ ဦးေမာင်ေမာင်၊
ကိုမိုးဇက် ရိမ်း တို့ဆီ ချဉ်းကပ်သွားြပီး၊ သူ့ကို အကျုိးအေြကာင်း ေြပာြပြပီး
လူထုအသံမှာ သံုးချင်လို့ ဆရာ အခု ၂နှစ်တာ လုပ်ေဆာင်ေနတဲ့ ြမန်မာြပည်သားေတွ အေမရိကားမှာ
အေြခချေနထိုင်ေရး စီစဉ်ေခါ်ယူေနတဲ့ ကိစ္စေတွသိပါရေစ ခွင့်ေတာင်းေတာ့ လိုလိုလားလားပဲ
ေအာက်မှာ ေဖါ်ြပထားသလို ေြဖြကားပါတယ်။
ဆရာ့အေနနဲ့ အခုလို အေြခချ ေနထိုင်မဲ့သူေတွကို ေခါ်ယူမယ်
ဆိုတာ ဘယ်အချိန်က စြပီး ရည်ရွယ်မိပါ သလဲ?
၁၉၉၇ ခုနှစ်ေလာက်မှာ ြမန်မာ့ ဒီမိုကေရစီ အတိုက်ခံ
အင်အားစုေတွထဲက ေအဘီအက်(စ်)ဒီအက်(ဖ်) က ေကျာင်းသားေတွ ဒီကို စေရာက်လာ ကတည်းက
စဉ်းစားမိပါတယ်၊ အဲဒီအချိန်က အခုလို လူမှုအဖွဲ့ အစည်းေတွ ကေန ေခါ်ခွင့်
မရှိေသးပါဖူး၊ ၂၀၀၇ခုနှစ်ေရာက်ေတာ့ ြမန်မာနိုင်ငံက နိုင်ငံေရး အကျပ်အတည်းေြကာင့်
ြပည်ပထွက်ခွာလာသူေတွကို ေခါ်ေဆာင်ခွင့် ရှိလာေတာ့ စီးတီးဘိုင်ဘယ် ြမန်မာ အသင်းေတာ် ကေန
ကျေနာ်ကိုယ်တိုင် ဦးစီးြပီး လူမျုိးမေရွး၊ ဘာသာမေရွး ေခါ်ယူခဲ့တာပါ၊ ဒီမှာ
ေခါ်ယူေရးအတွက် စီစဉ်လှုပ်ရှားေနြကတဲ့ လူသာရန်၊ ဆိုအာ၊ ကက်သလစ် ချာရတီ
တို့ကိုဆက်သွယ်ြပီး တရား၀င် ကူညီေဆာင်ရွက်နိုင်ေအာင် ေဆာင်ရွက်ခဲ့တာပါ။
ပို့တ်လန်းြမို့ကို ဆရာတို့ အသင်းေတာ်က ေခါ်တာ လူဦးေရ
ဘယ်ေလာက်များ ေရာက်ပါြပီလဲ?
၂၀၀၇-၂၀၀၈ အတွင်းမှာ ဒီြမို့ကိုေရာက်တာ အားလံုး မိသားစု၅၀
ရှိပါြပီ၊ အသင်းေတာ်အေနနဲ့ ေခါ်ယူခဲ့တာ မိသားစု၃၀ပါ။
အေြခချ ေနထိုင်သူေတွ ေခါ်ယူစဉ်မှာ ထူထူးြခားြခား
ဘယ်လိုအခက်ခဲများ ေတွရှိရပါ သလဲ?
အခက်များ အေနနဲ့က သူတို့ေတွ ေရာက်ရှိလာစဉ်မှာ ရံဖန်ရံခါ ြကိုတင်
မသိရြခင်းပါ၊ ၁ပါတ်- ၂ပါတ်ေလာက်မှ ကပ်ြပီးသိရေတာ့ အိမ်ရှာယူေရးမှာ အခက်အခဲ
ြဖစ်ရပါတယ်၊ ဒီမှာကလဲ အိပ်ခန်း ၂ခန်းမှာ သိပ်အများဆံုး လူ၅ဦးထက် ပိုမေနရေတာ့
မိသားစုများယင် အခက်အခဲေတွ ရှိပါတယ်။
အခု ေခါ်ယူလိုက်တဲ့ သူေတွထဲမှာ အချုိ့သူေတွ အေြခကျ ၊ အေနြက
ြဖစ်ေနြပီလား?
ေရာက်တာ ၁နှစ်၀န်းကျင်ရှိေနြပီ ြဖစ်တဲ့ သူေတွကေတာ့
အေြခကျေနြကပါြပီ ပထမ ကေတာ့ဗျာ ေအဂျင်စီေတွ ရှာေပးတဲ့ ယာယီအခိုက်အတန့် အလုပ်ကို လုပ်ြကြပီး၊
အချုိ့ဆို သူတို့နဲ့ ပိုမိုသင့်ေတာ်တဲ့ အလုပ်ကိုင်ေကာင်းေတွ ေြပာင်းြပီး
ရေနြကပါြပီ၊ ကျေနာ်ေခါ်လိုက်တဲ့ မိသားစုထဲမှာ ကိုယ်ပိုင်ကား၀ယ်နိုင်သူ မိသားစု
၃စုရှိပါြပီ၊ သူတို့ေတွရဲ့ လိုအပ်ချက်ေတွ အချုိ့ ကိုေတာ့ ဥပမာ - ဒီြမို့မှာ
လင်းနတ် ကွန်ြပူတာရဲ့ Free Geek ဆိုတဲ့ Recycle အဖွဲ့က သူတို့ဆီမှာ နာရီ၂၄ နာရီ
လုပ်အားေပးယင် ကွန်ြပူတာ တလံုး ၀မ်းဆက် ြပန််ေပးတယ်၊ ဒီလိုနည်းေတွနဲ့ ေြဖရှင်းတယ်၊
ဒီေတာ့ ေရာက်လာတဲ့ မိသားစုထဲက သားသမီးေတွြဖစ်တဲ့ ေကျာင်းသူေကျာင်းသားေတွ
အားလံုးကိုယ်ပိုင် ကွန်ြပူတာ တလံုးစီ ရကုန်ြကတာေပါ့။
ဆရာ့အေနနဲ့ အခုလို အားသွန်ခွန်စိုက် အေြခချေနထိုင်ေရး
ြကိုးပမ်းမှုမှာ အခက်ခဲေလးေတွ ေတွ့ြကံုရလို့ စိတ်ပျက်အားေလျာ့
သွားတာမျုိးများရှိခဲ့ ဖူးလား?
တခါတေလမှာ ေမှျာ်မှန်းထားတဲ့ အတိုင်းမြဖစ်တာေတွေတာ့
ရှိပါတယ်၊ ကျေနာ့် အေနနဲ့ စိတ်ဓါတ်ကျြခင်း မရှိပါဖူး၊ သူတို့ေလးေတွရဲ့ အနာဂါတ်ကို ြကည့်ြပီး
အားတက်တာမျုိးေတာ့ ရှိခဲ့ဖူးပါတယ်၊ တခါတရံမှာ အိမ်ခန်း၊ အလုပ်အကိုင် ရှာတာတို့
အပွိုင့်မန့်ေတွ လွဲေချာ်တာတို့၊ ေထာက်ပံ့ေြကးများလဲ အစိုးရဆီမှ စီးဆင်းလို့
အချိန်မီ မရတာေတွရှိလို့ မိသားစုေတွ ကသိကေအာင့် ြဖစ်ရတာေတွ အခိုက်အတန့်ေတာ့
ရှိပါတယ်၊ အခုေရာက်ရှိ လာတဲ့သူေတွဟာ
နယ်စပ်ေဒသများမှာ ဖိနှိပ်မှုများေြကာင့် ဒီထက်ြကမ်းမှုေတွ ေတွြကံုရခဲ့မှာ ြဖစ်လို့
ခံနိုင်ရည်ရှိမယ်လို့ ယူဆပါတယ်။
ဘာသာစကားနဲ့ ပါတ်သက်လို့ အခုေရာက်ရှိသူေတွ အခက်အခဲ
ြကံုေတွ့တာေတွကို ဘယ်လို ေြဖရှင်းနိုင်မလဲ?
ဟုတ်တယ်, အခုေရာက်လာတဲ့ သူေတွ လူမျုိးစုေတွ ထဲမှာ
ဗမာစကားေတာင် လည်လည်၀ယ်၀ယ် မေြပာနိုင်တာရှိတယ်၊ ဒီြပဿနာကို ဒီမှာရှိတဲ့ Immigrant
and Refugee Community Organization (IRCO) ကေန ြကီးြကပ်ြပီး ဘာသာစကား သင်တန်းေတွ၊
စကားြပန်ေတွ အေြမာက်အြမားခန့်ြပီး ေြဖရှင်းပါတယ်။
ေနာက်ဆံုးအေနနဲ့ လူထုအသံကေန ထူထူးြခားြခား ဘာ ေြပာချင်ပါသလဲဟု
ေမးြမန်းရာတွင်
ကျေနာ့် အေနနဲ့ ေြပာချင်တာက အခုအေမရိကားမှာ ရှိသူေတွေရာ၊
အြခားကမာ္ဘ့နိုင်ငံ အသီးသီးမှာ ေရာက်ရှိေနသူေတွေရာ သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံ အသီသီးမှ
အစိုးရများအား ြမန်မာြပည်သူေတွ အခက်အခဲအား တင်ြပြခင်း၊ ကူညီေစြခင်းများြဖင့်
တတ်အားသေလာက် လုပ်ေဆာင်ြက ေစချင်ပါတယ်၊ ကျေနာ့် အြမင်အရ ေြပာရယင် လက်ဦးမဆွ ကတည်းက
ေရာက်ရှိေနသူများ ပူးေပါင်းပါ၀င်မှု အားနည်းတာ ေတွ့ရပါတယ်၊ ေသွးသားလဲ မေတာ်စပ်၊ ေတွ့ဆံုြကံုေတွ့ဖူးြခင်းလဲ
မရှိတဲ့ အေနာက်နိုင်ငံသားများဟာ လူသားချင်း စာနာေထာက်ထားတယ် ဆိုတဲ့ အသိတရားတခု
ေအာက်ကေန ကူညီနိုင်ြကယင်၊ ေရာက်နှင့်ြပီးသား ြမန်မာနိုင်ငံသားများ ပိုမိုပါ၀င် ကူညီသင့်ေြကာင်း
တိုက်တွန်း ရပါတယ်။
ဆရာ ဦးကင်မန်ဇန်ဟာ ပို့တ်လန်း စီးတီးဘိုင်ဘယ်
ြမန်မာအသင်းေတာ်က ချင်းအမျုိးသား သိက္ခာေတာ်ရ ဆရာေတာ်တဦး ြဖစ်ပါတယ်၊ ၁၉၇၄ခုနှစ်
အေရးေတာ်ပံု ေကျာင်းသားတဦး ြဖစ်တယ်လို့သိရှိရြပီး၊ ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဩစေတးလျား
နိုင်ငံများတွင် ေနထိုင်ခဲ့ြပီး၊ ယခုအခါ ပို့တ်လန်းြမို့၊ ေအာ်ရီဂန်ြပည်နယ်၊
အေမရိကန်နိုင်ငံတွင် သာသနာ့ အကျုိး၊ လူမှုေရး၀န်များ ထမ်းေဆာင်ကာ မည်သည့်
ြမန်မာနိုင်ငံသားများ အတွက်မဆို ကူညီရန် မိသားစုနှင့် အတူ
အသင့်ရှိေနပါေြကာင်း။ ။ ဇာမဏီရုိင်း
(နှင်းဆီြမို့ေတာ်)
