ဖင်လန် လို့ ေြပာလိုက်ရင် ြမန်မာေတွရဲ့ အြမင်နဲ့ ြကားရသူအဖို့မှာ နားြကား ခံခက်သလိုလိုနဲ့ လူြပက်ေတွရဲ့ ဟာသြပက်လံုးေတွမှာ ေမျာြကရသလို ြပံုးတု့ံနှယ် ြဖစ်ေနြကြပီး နိုင်ငံအမည်ကို ေတွးြမင်ေယာင်ြကမှာ ြဖစ်ပါတယ်။
ကမာ္ဘ့ ဆက်သွယ်ေရး ေလာကမှာ စိုးမိုးနယ်ချဲ့ လက်ဝါးြကီးအုပ်ထားတဲ့ ကမာ္ဘေကျာ် တံဆိပ် နိုကီယာ လက်ကိုင်ဖုန်း နဲ့ ေချွးထုတ်ခန်း ေဆာင်နာ ဒါမှမဟုတ် ခက်ခဲစွာ သင်ြကားရတဲ့ ဖင်လန် ဘာသာစကား ကို ေြပးေြပးြပီး ြမင်ေယာင် ြကမှာပါ။
ဖင်လန်နိုင်ငံဟာ ဥေရာပအဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံြဖစ်ြပီး၊ စက်မှုထွန်းကားကာ နည်းပညာ ြမင့်မားတဲ့ နိုင်ငံြဖစ်တာမို့၊ တချို့က ဥေရာပ တိုက်ရဲ့ ဂျပန်နိုင်ငံလို့ေတာင် တင်စား ေခါ်ေဝါ်ြကပါတယ်။ ပညာေရးမှာ အဆင့်ြမင့်မားြပီး၊ နည်းပညာ နှင့် ဆက်သွယ်ေရးေတွ ေကာင်းမွန်မှု၊ နိုင်ငံ့စီးပွားေရး တည်ြငိမ်မှုေတွေြကာင့် ေရွှ့ေြပာင်း အေြခချ ေနထိုင်ြကသူေတွရဲ့ ေရွးချယ်ြကတဲ့ နိုင်ငံေတွမှာ ဖင်လန်နိုင်ငံလည်း အပါအဝင် ြဖစ်ပါတယ်။ ဖင်လန်နိုင်ငံရဲ့ လူဦးေရ နည်းပါးမှုေတွေြကာင့် အေြခချ ေနထိုင်ချင်ြက သူေတွကို နှစ်စဉ် လက်ခံလှျက် ရှိပါတယ်။
ကမာ္ဘေပါ်က ဒုဗိ ္ဘက္ခန ္တရ ကပ်ဆိုးြကီးေတွ ဆိုက်ကပ်ရာ ေနရာေတွကေန ထို့ အြပင် ြမန်မာနိုင်ငံလို နိုင်ငံေရး ပဋိပက္ခ ြဖစ်ပွားြငင်းခုန်ရာ ေနရာေဒသ ေတွကလို နှစ်စဉ်ြမန်မာနိုင်ငံ နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံနယ်စပ် ဒုက္ခသည်စခန်းက ြမန်မာနုိင်ငံသား ဒုက္ခသည်များကို အေယာက် ၁၀၀ မှ ၃၀၀ အထိ ဖင်လန် နိုင်ငံက ေခါ်ယူလျက် ရှိပါတယ်။ ဖင်လန်နိုင်ငံမှာ ၂၀၀၈ ခုနှစ် စစ်တမ်း အရ အြမဲေနထိုင်သူ ြမန်မာ နိုင်ငံသားေပါင်း ၁၀၃၁ ေယာက်ပဲ ရှိပါေသးတယ်။ ဒီအထဲမှာ ထိုင်းနိုင်ငံဒုက္ခသည်စခန်းမှ ဒုက္ခသည်အြဖစ် လာေရာက်ြကသူေတွက အများဆံုးြဖစ်ြပီး၊ နှစ်စဉ် ၁ ေယာက်မှ ၃ေယာက်အထိ ဖင်လန်နိုင်ငံကို ဗီဇာအမျုိးမျုိးနဲ့ ေရာက်လာြပီးမှ ဒုက္ခသည်အြဖစ် ေလှျာက်ယူြကသူေတွလည်း ပါပါတယ်။ တစ်ချို့ နှစ်ေတွများမှာ ဆိုရင် ြမန်မာနိုင်ငံသား တစ်ေယာက်မှ ဒုုက္ခသည်အြဖစ် ေလှျာက်ယူြခင်း မရှိတဲ့ နှစ်ေတွလည်း ရှိပါတယ်။
တြခားနိုင်ငံများမှ ေရွှ့ေြပာင်း ေနထိုင်လာြကသူေတွ စာရင်းနှင့် ယှဉ်ြကည့်မယ်ဆိုရင် ြမန်မာေတွဟာ အနည်းဆံုးစာရင်းမှာ ရှိေနဆဲ ြဖစ်ပါတယ်။ အိမ်နီးချင်း ရုရှားလူမျိုးေတွဟာ နှစ်ေသာင်းေကျာ်ြပီး၊ ဆိုမာလီယား နိုင်ငံက ၄၉၀၀၊ အီရတ်နိုင်ငံက ၃၀၀၀ ေကျာ်ပါတယ်။ ဘာ့ေြကာင့် ြမန်မာေတွဟာ တြခားနိုင်ငံေတွထက် နည်းရသလည်းဆိုရင် ဖင်လန်နိုင်ငံကို ဘယ်လို ေရာက်ေအာင်လာြကမလဲ? ဆိုတာ မသိတဲ့သူေတွက များလို့ြဖစ်ပါတယ်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်အစပိုင်း ဖင်လန်နိုင်ငံကို နည်းမျိုးစံုနှင့် ေရာက်လာြကြပီး ဒုက္ခသည် ေလှျာက်ယူသူေတွ စာရင်းကို ြကည့်မယ်ဆိုရင် ဆိုမာလီယား နိုင်ငံက ၃၄၄ ေယာက်၊ အီရတ်နိုင်ငံက ၅၆၀ ရှိြပီး၊ ြမန်မာ နိုင်ငံက တစ်ေယာက်မှ ေရာက်မလာတာ ကို ေတွ့ြက ရပါတယ်။
သိသူေဖာ်စား မသိသူ ေကျာ်သွားဆိုသလို၊ နည်းလမ်းသိသူ များကလည်း ပွဲစားေတွနှင့် ရိုက်ြပီး ဥေရာပကို တရားဝင် ဝင်လာြပီး ဒုက္ခသည် ေလှျာက်ထားြကသူေတွ ရှိသလို၊ တရားမဝင် နယ်စပ် ြဖတ်ေကျာ်ြကသူေတွလည်း ရှိြကပါတယ်။ ဖင်လန်နိုင်ငံက ထိုင်းြမန်မာ ဒုက္ခသည်စခန်းက ဒုက္ခသည်ေတွ သွားေခါ်တဲ့အခါ အမည်ပါေအာင် နည်းအမျိုးမျိုးနှင့် ထိုင်းဒုက္ခသည် စခန်းထဲမှာပဲ နာမည် စာရင်းဝင်ေအာင် အပ်ချေလာင်း လုပ်ြကသူေတွလည်း ရှိပါတယ်။ လုပ်နည်း လုပ်ဟန်ေတွလည်း ြကားေနရပါတယ်၊ တရားဝင် ဝင်ြပီး ဒုက္ခသည် ေလှျာက်ြကသူေတွကေတာ့ ဥေရာပ ရှင်ဂန်ဗီဇာယူြပီး၊ ြမန်မာြပည် မြပန်ရဲဘူးဆိုြပီး ဒုက္ခသည် ေလှျာက်ထားြကသူေတွ ြဖစ်ြပီး၊ တရားမဝင် နယ်စပ် ြဖတ်ေကျာ်ြကသူေတွ ကေတာ့ ဥေရာပအဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံတစ်ခုကို ခိုးဝင်ြပီး၊ နည်းမျိုးစံုနှင့် ဒုက္ခသည် ေလှျာက်ထားလိုတဲ့ နိုင်ငံကို ေြခလျင်ြဖစ်ေစ၊ ကားြဖင့်ြဖစ်ေစ၊ ေလယာဉ်ြဖစ်ေစ နည်းအမျိုးမျိုးနှင့် ေရာက်ရှိ လာြကသူေတွ ြဖစ်ပါတယ်။
ဖင်လန်နိုင်ငံကို ေကျာင်းဗီဇာ နှင့် လာေရာက် ေကျာင်းတက်ြက သူေတွကေတာ့ ဥေရာပ နိုင်ငံသားများ ၊ ရုရှား နှင့် တရုတ်ြပည်တို့မှ အများဆံုး ြဖစ်ြကပါတယ်။ ဖင်လန်နိုင်ငံဟာ အေြခခံလုပ်သားများ လိုအပ်ေနတဲ့ ကွက်လပ်ေတွကို ြဖည့်ဆည်းနိုင်တဲ့ အတွက် အဲတာေတွနဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ ဘာသာရပ်ေတွကို ေကျာင်းတိုင်းမှာ နိုင်ငံြခားသားေတွ တက်ေရာက်နိုင်ရန် အဂင်္လိပ်ဘာသာြဖင့် သင်ြကားေပးပါတယ်။ ဒီလိုေကျာင်းဗီဇာ နှင့် ေရာက်လာြကသူများထဲမှာ ြမန်မာနိုင်ငံမှ မရှိသေလာက်ကို နည်းပါတယ်၊ တက္ကသိုလ်ေကျာင်း နှင့် စက်မှုလက်မှုေကျာင်းများမှာ ဝင်ေရာက်နိုင်ရန်အတွက် လိုအပ်တဲ့ အေြခခံ ေအာင်လက်မှတ်ေတွကို ြမန်မာ ေကျာင်းသားတချို့က မြပသနိုင်တာလည်း ပါပါတယ်။ ဘာသာရပ်ေတွထဲမှာ သူနာြပုသင်တန်း၊ ကွန်ပျူတာ နည်းပညာရပ် ဆိုင်ရာ သင်တန်းများ၊ နိုင်ငံတကာ စီးပွားေရး သင်တန်းများဟာ တက္ကသိုလ်နှင့် ပိုလီတက္ကသိုလ်၊ ေကာလိပ်များတွင် အဂင်္လိပ်လို သင်ြကားေပးပါတယ်။ ေလှျာက်လွှာများကို www.admissions.fi မှာ သင်ြကားလိုတဲ့ ဘာသာရပ်များ နှင့် ေကျာင်းများကို ေရွးချယ်ကာ နှစ်စဉ် ဇန််နဝါရီ နှင့် ေဖေဖါ်ဝါရီ လများတွင် စတင်ေလှျာက်ထား ြကရပါတယ်။ အေြခခံ အဂင်္လိပ်ဘာသာစကားကို ေကျာင်းတက်ေရာက်ရာတွင် အခက်အခဲ မရှိေစရန် နိုင်ငံတကာ အသိများတဲ့ အသိအမှတ်ြပုြကတဲ့ IELTS သို့ TOFLE ေအာင် လက်မှတ်၊ ကိုတက်ေရာက်မည့် ဘာသာရပ်ဆိုင်ရာ ေအာင်လက်မှတ်များပါ ပူးတွဲ တင်ြပြကရပါတယ်။ ေလှျာက်ထားသူေတွ များတာမို့ ေကျာင်းေတွကလည်း နိုင်ငံရပ်ြခားမှာ အေတွ့အြကံု ရှိသူေတွကို ဦးစားေပး ေခါ်ယူြကတာ များပါတယ်။
ဖင်လန်နိုင်ငံရဲ့ ေကျာင်းပညာေရးဟာ နိုင်ငံေတာ်က အြပည့်အဝ ေထာက်ပံ့ေပးထားတာမို့ ေကျာင်းလခ မေပးရပါဘူး။ ေကျာင်းလခ မေပးနိုင်တဲ့ ေကျာင်းသားေတွအတွက် အသင့်ေတာ်ဆံုး ြဖစ်ေပမဲ့၊ ေနထိုင်စားရိတ် ြကီးမားလှတဲ့ နိုင်ငံတစ်ခုလည်း ြဖစ်ေနတာမို့ ေကျာင်းတက်ရင်း အလုပ်လုပ်၊ ပိုက်ဆံစုချင်တဲ့ ြမန်မာေကျာင်းသားများ အတွက်ေတာ့ သိပ်အဆင် မေြပေစပါဘူး။ ေကျာင်းတက်ရင်း ေနထိုင် စားရိတ်ကာမိေစဖို့ ေကျာင်းသား ဗီဇာ မချေပးမီ၊ တစ်နှစ်စာ ေနထိုင်စားရိတ် ကာမိေစဖို့ မိမိကိုယ်ပိုင် အနည်းဆံုး တစ်လလှျင် ယူရို ၅၀၀ ြပသနိုင်ရပါမယ်။ တစ်နှစ်စာအတွက် ယူရို၅၀၀၀ေကျာ် ြပသဖို့ လိုတဲ့အတွက်၊ ြမန်မာေကျာင်းသားေတွ အတွက် ကျူရှင်လခ အခမဲ့ ဆိုေပမဲ့၊ ဒီယူရိုေငွ ၅၀၀၀ ြပနိုင်ဖို့ဟာ မလွယ်တဲ့ ကိစ္စတစ်ခုပါပဲ။ တစ်ချို့ မတတ်နိုင်တဲ့ ေကျာင်းသားေတွက ေကျာင်းတင်ဖို့ ကိစ္စေတွမှာ အသိေတွဆီက ခဏေလာက် ပိုက်ဆံေချးြပီး ကိုယ့်ဘဏ်ထဲထည့်လို့ ကိုယ်ပိုင် ေငွပံုစံ နဲ့ ေငွ အဝင်ြပြပီး ေကျာင်းဗီဇာ မယူခင် သံရံုးကို အေထာက်အထား ြပြက ရပါတယ်။
နိုင်ငံြခားသား ေကျာင်းသားေတွဟာ ကိုယ်ပိုင် ကျန်းမာေရး အာမခံေတွလည်း ဝယ်ယူရပါတယ်၊ ဖင်လန်နိုင်ငံဟာ သူ့နိုင်ငံမှာ အြမဲေနထိုင်ခွင့်ရှိသူ နှင့် နိုင်ငံသားများသာလှျင် ကျန်းမာေရး ေထာက်ပံ့ေပးတဲ့ စံနစ်ြဖစ်တာမို့ နိုင်ငံြခားသား ေကျာင်းသားေတွဟာ ကျန်းမာေရး အေထာက်အပံ့ နိုင်ငံေတာ်က ဘာမှ မရရှိနိုင်ပါဘူး။ ဘာသာရပ်ေတွဟာ ၃ နှစ်မှ ၄ နှစ်အထိ သင်ြကားရြပီး၊ ေကျာင်းြပီးတာနှင့် အလုပ် ရှာေဖွနိုင်ရန် ၆လ အချိန်ေပးပါတယ်။ ဒီ၆လ အတွင်းမှာ အလုပ်ရရှိရင် ေနထိုင်ခွင့်ရြကမှာ ြဖစ်ပါတယ်။ ေနထိုင်ခွင့် ရရှိြကသူေတွဟာ ၄ နှစ် သက်တမ်းြပည့် လှျင် အြမဲတမ်း ေနထိုင်ခွင့် ရရှိ ြကပါ ေတာ့တယ်။
ဖင်လန်နိုင်ငံမှာ ေနထိုင်ခွင့် ရြကတဲ့သူေတွ အေနနဲ့ သားသမီး သို့ ဇနီးခင်ပွန်းကို ေခါ်ယူခွင့် ရြကပါတယ်။ ဒုက္ခသည် ဆိုရင်ေတာ့ ကိုယ်ေခါ်ယူတဲ့ သူဟာ ဒုက္ခသည် စာရင်းေပါက်သူ ဆိုရင်၊ ဒုက္ခသည်များ ပံုစံအတိုင်း ခံစားခွင့်ရှိပါတယ်။ ကိုယ်ေခါ်ယူလိုက်တဲ့ သူဟာ ဒုက္ခသည်မဟုတ်ဘဲ တရားဝင် ပံုမှန် နိုင်ငံသားြဖစ်ပါက၊ အကျိုးခံစားခွင့်ေတွ ေလှျာ့နည်း သွားတတ်ပါတယ်။ မှီခို ေလှျာက်လွှာတင်ရာမှာ ၆ လမှ တနှစ်ြကာေအာင် ေနထိုင်ခွင့်လက်မှတ် ဖင်လန် လ.ဝ.က မှ အေြဖကို ေစာင့်ရပါတယ်။ ကိုယ့်ဇနီးဟာ ကိုယ်ဝန်ရှိပါက၊ ဖင်လန် လ.ဝ.က မှ အြမန်နှုန်းနှင့် ေဆာင်ရွက်ေပးတာမျုိးလည်း ရှိပါတယ်။ လက်ထပ်စာချုပ်၊ သံရံုးမှ ထိုလက်ထပ်စာချုပ်ဟာ စစ်မှန်ေြကာင်း အသိအမှတ်ြပု လက်မှတ်ေတွဟာ မရှိမြဖစ် လိုအပ်တဲ့ စာရွက်စာတမ်းေတွ ြဖစ်ပါတယ်။ ြမန်မာြပည်မှ တိုက်ရိုက်လာြကာတဲ့ ဇနီး၊ ခင်ပွန်းသည်ေတွဟာ ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဖင်လန်သံရံုးမှာ သွားေရာက်ေလှျာက် ယူြကရပါတယ်။ ဖင်လန်နိုင်ငံမှ ေခါ်ယူသူကလည်း ြကိုတင်ြပီး၊ ဖင်လန် လ.ဝ.က မှာ ေလှျာက်ထား ရယူ နိုင်ြက ပါတယ်။
ပွဲစားများဟာ နည်းမျိုးစံုြဖင့် ဥေရာပ ရှင်ဂန်( Schengen Visa ) ဗီဇာရေအာင် ြကိုးစားြကပါတယ်။ ပွဲစားကို ဝန်ေဆာင်ခ သိန်း၂၀ ေလာက်ေပးရြပီး၊ ပွဲစားဟာ ရှင်ဂန်ဗီစာ သို့ ဥေရာပနိုင်ငံ တခုကို ဆိုက်ေရာက်မည့် ေလယာဉ်တခုေပါ် တင်ေပးတဲ့အထိ လိုက်လံ ေဆာင်ရွက်ေပးတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒီပံုစံနဲ့ ဒုက္ခသည် ေလှျာက်ယူသူေတွ များြပားလာသည့် အေလှျာက် ရှင်ဂန်ဗီဇာ ရရှိဖို့ဟာ ခက်ခဲလာသလို၊ ပွဲစားတချို့ဟာ သူတို့ေြပာတဲ့ နိုင်ငံကို ဝင်ခွင့်မရပဲ၊ တြခား ဥေရာပနိုင်ငံမှာ ဒုက္ခသည် ြဖစ်သွားြကသူေတွလည်း ရှိြကပါတယ်။ ပွဲစားေတွဟာ ဂျာမဏီနိုင်ငံ လို့ေြပာြပီး၊ ဂျာမဏီ ဗီဇာမရလို့ ဖင်လန်ဗီဇာရြပီး၊ ဖင်လန်မှာ ေသာင်တင်ြကသူေတွလည်း ရှိပါတယ်။ ဗီဇာ ရရှိဖို့ ခက်ခဲလာေသာ်လည်း ပွဲစားေတွကေတာ့ နည်းမျိုးစံုနဲ့ ဗီဇာရေအာင် ြကိုးစားြကပါတယ်၊ အများစုကေတာ့ ဥေရာပနိုင်ငံ တခုမှာ အစည်းအေဝး တခုခု တက်ေရာက်မယ်ဆိုြပီး၊ ေလယာဉ်ဆိုက်မှ ဒုက္ခသည် ေလှျာက်ယူြကသူေတွ ြဖစ်ြကပါတယ်။ တချို့ြကေတာ့လည်း ပွဲစားမပါဘဲ၊ ကိုယ်တိုင် သံရံုးသွားလို့ အလည်အပါတ် ဗီဇာယူြပီး၊ ဖင်လန်ေရာက်မှ ဒုက္ခသည် ေလှျာက်ယူြကပါတယ်။ သံရံုးရဲ့ စာရွက်စာတမ်းေတာင်းဆို စီစစ်မှုေတွ များတာေြကာင့်၊ အလည်အပါတ် ဗီဇာရြကသူေတွ ဟာ နည်းပါး ြကြပီး၊ သံရံုးကလည်း ဒုက္ခသည် အြဖစ် ခံယူမည့် ပံုစံမေပါက်မှ သာ ဗီဇာ ချေပး တတ်ပါ တယ်။
အလည်ဗီဇာ ေလှျာက်ယူရန် ေလှျာက်ထားသူေတွကို ဖင်လန်သံရံုးက၊ ဖင်လန်ေရာက်မှ ဒုက္ခသည်အြဖစ် ေလှျာက်ယူမည့်သူ မြဖစ်ေစရန်၊ ဝင်ေငွေကာင်းြပီး၊ ခရီးစရိတ် အကုန်အကျများကိုလည်း ကုန်ကျနိုင်စွမ်း ရှိေြကာင်း ဘဏ်စာရင်းကို ြပသရပါတယ်။ အြခားနိုင်ငံများအတွက် ဖင်လန် သံရံုးမရှိပါက ဖင်လန်အလည် ဗီဇာေလှျာက်ရန် အတွက် ဥေရာပ သံရံုးြဖစ်တဲ့ ဂျာမဏီ သံရံုးဟာလည်း ဖင်လန်နိုင်ငံကုိယ်စား အေြကာင်းြပချက် ခိုင်လံုပါက အလည်ဗီဇာ ထုတ်ေပးခွင့် ရှိသူ ြဖစ်ပါတယ်။ အေြကာင်းကေတာ့ ဖင်လန်သံရံုးဟာ ြမန်မာြပည်မှာ မရှိခဲ့လို့ပဲ ြဖစ်ပါတယ်၊ ြမန်မာြပည်တွင်းအတွက် ရှုပ်ေထွးေစတဲ့ ဗီဇာေလှျာက်ထားပံု နည်းစနစ်ေတွနဲ့ ြပည်တွင်းကသူေတွ အတွက်ကိုေတာ့ ထိုင်းနိုင်ငံမှာရှိတဲ့ ဖင်လန်သံရံုးက ကိုင်တွယ်ပါတယ်၊ ဥပမာ၊ အလည်အပါတ်မှ အပ ေကျာင်းတက်၊ အလုပ်အကိုင်၊ မီခို အစရှိသည့် ဗီဇာေတွကို သံရံုးက ဆံုးြဖတ်ချက် မချပဲ၊ ဖင်လန်နိုင်ငံရှိ လ.ဝ.က ၏ ဆံုးြဖတ်ချက် ချမှသာလှျင် ထိုင်းနိုင်ငံ ဖင်လန်သံရံုးမှ ဗီဇာ ထုတ်ေပးခွင့်ရှိပါတယ်။ အလည်အပါတ်ဗီဇာကိုေတာ့ ဖင်လန်နိုင်ငံရှိ လ.ဝ.က ဆံုးြဖတ်ချက်မပါဘဲ သံရံုးများက ထုတ်ေပးခွင့်ရှိပါတယ်။ ထို့အြပင် ကျန်းမာေရး အာမခံကိုလည်း ဝယ်ြပရပါတယ်၊ ကျန်းမာေရး အာမခံလက်မှတ်ဟာ ဥေရာပနိုင်ငံတွင် ခရီးသွားေရာက်တုန်း နာမကျန်းြဖစ်ပါက ေထာက်ပံ့ေပးနိုင်ေသာ ကျန်းမာေရး အာမခံ ြဖစ်ရပါမယ်။ ကျန်းမာေရး အာမခံကုမ္ပဏီေတွဟာ ြမန်မာနိုင်ငံမှာ မရှိသေလာက်ြဖစ်ပါတယ်။ ထို့အြပင် ဒုတိယနိုင်ငံများတွင် ေနထိုင်ြကတဲ့ ြမန်မာများအတွက်၊ ဗီဇာေလှျာက်ယူရာမှာ ထိုဒုတိယနိုင်ငံမှာ ေနထိုင်ခွင့် အနည်းဆံုး ၆ လေကျာ် သက်တမ်းရှိေနရမှာ ြဖစ်ပါတယ်။ ဒီလို သတ်မှတ်ထားတာဟာ အကယ်၍ အလည်ဗီဇာယူြပီး ဒုက္ခသည် ေလှျာက်ယူသူများကို၊ ဒုက္ခသည် အစစ်မဟုတ်ေြကာင်း ေဖာ်ထုတ်ေတွ့ရှိပါက၊ မိမိေနထိုင်ခဲ့သည့် ဒုတိယနိုင်ငံသို့ ဖင်လန် လ.ဝ.က မှ ြပန်ပို့နိုင်ဖို့ ြဖစ်ပါတယ်။
ြမန်မာပွဲစားေတွဟာ ြခံစည်းရိုးေကျာ်ဝင်ဖို့ ရိုက်ြကရာမှာ ရုရှားနိုင်ငံဘက်မှ ဖင်လန်နိုင်ငံ ဆိုက်မည့် ေလယာဉ်ေပါ် တင်ေပးြကတာပါ။ ရုရှားနယ်စပ် ကေန ဖင်လန်နယ်စပ်ကို လမ်းြဖတ်ေလှျာက်သူေတွ မရှိသေလာက်ြဖစ်ြပီး၊ ဒီလို ေလယာဉ်ေပါ်တင်ရာမှာလည်း တစ်ချို့ေလယာဉ်လိုင်းေတွဟာ ဥေရာပ ရှင်ဂန်ဗီဇာ မပါလို့ဆိုြပီး ေလယာဉ်ေပါ် တက်ခွင့် မေပးတာေတွလည်း ြကံုြကရပါတယ်။ သွားချင်တာ တနိုင်ငံ၊ ေလယာဉ်လိုင်းက တက်ခွင့်မေပးလို့ အြခားဥေရာပ နိုင်ငံေတွ ေရာက်သွားြကသူေတွလည်း ရှိပါတယ်။ နယ်စပ် လမ်းြဖတ်ေလှျာက်ြပီး၊ ဒုက္ခသည် ေလှျာက်ယူသူေတွမှာ ရုရှားနိုင်ငံသားေတွ များြကပါတယ်။ ဖင်လန်နိုင်ငံဟာ ရုရှားနိုင်ငံသား ဒုက္ခသည် ေလှျာက်ယူသူေတွ များလွန်းလို့ နှစ်စဉ် ကန့်သတ်ချက်နှင့်သာ ေနထိုင်ခွင့် ချေပးပါတယ်။ ဥပမာ တနှစ်လှျင် အေယာက် ၅၀ သာ ေနထိုင်ခွင့်ချေပးြပီး၊ အြခား ခံစားခွင့် ဘာမှမေပးတာေတွလည်း ရှိပါတယ်။
ဖင်လန်နိုင်ငံကို ရုရှား ေမာ်စကိုြမို့၊ တူရကီနိုင်ငံ အစ္စတန်ဘူးလ်ြမို့ မှ တဆင့် ဥေရာပထဲကို ဘတ်စ်ကားြဖစ်ေစ၊ ေလယာဉ်လိုင်းြဖင့် ြဖစ်ေစ ခိုးဝင်ြကသူေတွလည်း ရှိပါတယ်။ ဥေရာပ နိုင်ငံများကို ြဖတ်ရင်း၊ အက်စ်တိုးနီးယား နိုင်ငံကေနလည်း ဖင်လန်နိုင်ငံကို ခရီးသွားဘတ်(စ်)ကား များနှင့် ခိုးဝင်လာြကသူေတွ ရှိပါတယ်။ တချို့ကလည်း ယူကရိန်း ကေန ဥေရာပကို ဝင်ြကပါတယ်။ အာဖဂန်၊ အီရတ် နှင့် ဆိုမာလီယား နိုင်ငံသား အများစုဟာ ဒီ နိုင်ငံေတွ ကို အသံုးြပုရင်း ဥေရာပကို ဦးဒဟိုသာ ေကျာ်ခွ ခိုးဝင်ေနြက ပါေတာ့ တယ်။
ဥေရာပ သမဂ္ဂ၊ လူအခွင့်အေရး ဥပေဒများအရ နိုင်ငံကို ေရာက်ရှိလာြပီး ဒုက္ခသည်လို့ ေလှျာက်ထားသူေတွကို လူ့အခွင့်အေရး နှင့် အညီ ေဆာင်ရွက်ေပး ရပါတယ်။ နယ်စပ်များတွင် ရှိသည့် လူဝင်မှုြကီးြကပ်ေရး ဌာနများမှာ ြဖစ်ေစ ၊ ရဲစခန်းမှာြဖစ်ေစ ဒုုက္ခသည်ေလှျာက်ယူခွင့် ရှိပါတယ်။ ဒါေြကာင့် ဒုက္ခသည် အများစုဟာ ေလယာဉ်ကွင်းက လ.ဝ.က ဆီမှာ ဒုက္ခသည်အြဖစ် ေလှျာက်ယူြကပါတယ်။ ဗီဇာပါလာသူေတွ ကေတာ့ ြပည်ဝင်ခွင့် ရှိြကတာမို့၊ လ.ဝ.က မှ ြပည်ဝင်ခွင့် ေပးလိုက်တယ်ဆိုရင်ပဲ၊ ေလယာဉ်ကွင်း မှာြဖစ်ေစ ၊ ြကိုက်တဲ့ ရဲစခန်းမှာ ဒုက္ခသည် အြဖစ် ေအးေအးလူလူ ေလှျာက်ယူခွင့်ရှိပါတယ်။ ရှင်ဂန်ဗီဇာဟာ ဥေရာပနိုင်ငံ ၁၇ နိုင်ငံကို လွတ်လပ်စွာ သွားလာခွင့်ရှိတဲ့ ြပည်ဝင်ခွင့် ဗီဇာြဖစ်ြပီး၊ ဒုက္ခသည်ေလှျာက်ယူရာမှာ ဗီဇာချေပးလိုက်တဲ့ အမိနိုင်ငံမှာသာလျင် ဒုက္ခသည် ေလှျာက်ယူခွင့်ရှိပါတယ်။ ဗီဇာချေပးတဲ့ နိုင်ငံမှာ ဒုက္ခသည်မေလှျာက်ဘဲ၊ အြခားနိုင်ငံမှာ သွားေလှျာက်မိရင်၊ ေရွှမျိုးသားချင်းရှိမှသာ ဒုက္ခသည် ေလှျာက်ခွင့် ေပးပါတယ်။ မဟုတ်ရင် ဗီဇာချေပးတဲ့ နိုင်ငံကို ြပန်ပို့ ပါတယ်။
ဗီဇာ မပါသူေတွကေတာ့ ပွဲစား ြကိုးစားေကာင်းလို့ ေလယာဉ်လိုင်းက တက်ခွင့် ေပးလိုက်တယ်ဆိုရင် ၊ လ.ဝ.က ကလည်း ဗီဇာ မပါလာတဲ့သူေတွ ေလယာဉ်ေပါ်မှာ ပါတယ်ဆိုတာ သိေနတတ်ပါတယ်။ ေလယာဉ် ဆိုက်တာနှင့် ဖင်လန်နိုင်ငံ ဝင်ခွင့်မရှိတာမို့ ခရီးဆက်သွားမည့် ေလယာဉ်ေပါ်တက်မှာလား? သို့ ဒုက္ခသည် ေလှျာက်ထားမှာလားလို့ ေမးြမန်းတတ် ပါတယ်။ ဒုက္ခသည် အြဖစ်ေလှျာက်မယ် ေြပာလိုက်တာနှင့် ေလယာဉ်ေပါ် တင်ြပီး၊ ြပန်ပို့ခွင့် မရှိေတာ့ပါဘူး၊ ေလှျာက်ထားသူကို ဒုက္ခသည် စစ်မှန်ေြကာင်း စစ်ေစးဖုိ့ ရဲမှူးေတွကို လ.ဝ.က က တာဝန်ေပးလိုက်ပါတယ်။ ဗီဇာ မပါသူေတွဟာ သူတို့ပါတ်စ်ပို့ပါ ခရီးသွား မှတ်တမ်းေတွကို ေြဖာက်ပျက်ြပစ်ဖို့ ၊ ေလယာဉ်ေပါ်မှာတင် ခရီးသွားလက်မှတ် ပါတ်စပို့ ကို ဆုတ်ြဖဲ ပစ်ြပီး၊ ေလယာဉ် အိမ်သာ ထဲမှာ လက်စ ေြဖာက်ြက ရပါတယ်။
ဒီလို လက်စေဖျာက်တယ်ဆိုရင် ဒုက္ခသည် စစ်မှန်ေြကာင်း စစ်ေစးရာမှာ လွယ်ကူတာေတွ ရှိသလို ခက်ခဲတာေတွလည်း ရှိပါတယ်။ လွယ်ကူတာကေတာ့ ဒုက္ခသည် အစစ်မဟုတ်ဘဲ၊ နိုင်ငံေပါင်း ေြမာက်များစွာ ခရီးသွားြပီးေတာ့မှ ဒုက္ခသည် လာေလှျာက်ြက သူေတွရှိပါတယ်။ တနည်းအားြဖင့် ဒုက္ခသည် ဟန်ေဆာင်သူေတွ ြဖစ်ြကပါတယ်၊ ဒီလိုလူေတွဆို ရဲက ဒုက္ခသည် ြဖစ်ရက်နှင့် ခရီးေတွ ဒီေလာက်သွားနိုင်သလား ဆိုတဲ့ ရဲမှူးေမးခွန်းကို အေမးခံရမှာ ြကိမ်းေသပါတယ်။ ဒီေမးခွန်းကို နိုင်ငံကူး လက်မှတ်ေြဖာက်ပစ်လိုက်လို့ ကာကွယ်နိုင်ေပမဲ့၊ ြပဿနာ တခုကေတာ့ ဒီေလှျာက်ထားသူေတွဟာ ဘယ်သူ ဘယ်ဝါဆိုတာ ရဲဌာနက မသိတာမို့၊ သူတို့ကို ဘယ်သူ ဘယ်ဝါစစ်ေဆးလို့ မရခင်အထိ အကျဉ်းေထာင်မှာ ထိန်းသိမ်းထား တတ်ပါတယ်။ မည်သူ မည်ဝါြဖစ်ေြကာင်း အေထာက်အထား ြပနိုင်သူေတွကိုေတာ့ ဟယ်လ်စင်ကီ ဒုက္ခသည်စခန်းမှာ ေနထိုင်ခွင့် စီစဉ်ေပးပါတယ်။ ေလှျာက်ထားသူရဲ့ ဒုက္ခသည်ြဖစ်ေြကာင်း အေြကာင်းြပချက်ေတွမှာ မူတည်ြပီး၊ အနည်းဆံုး ၆ လမှ နှစ်ချီေအာင် ြကာတတ်ပါတယ်။ တချို့လည်း ၆ လနှင့် ေနထိုင်ခွင့်ရြကြပီး၊ တချို့လည်း ၁ နှစ် ၂ နှစ် ဒုက္ခသည် စခန်းထဲ ေနထိုင်ြပီးမှ သာ ေနထိုင်ခွင့် ရြက ပါတယ်။
တြခား နိုင်ငံေတွနှင့် မတူတဲ့ မူတခုကေတာ့၊ ဒုက္ခသည်များဟာ ဖင်လန်နိုင်ငံမှာ လွတ်လပ်စွာ လှုပ်ရှား သွားလာခွင့်ရှိသလို၊ ၂ လြကာေနထိုင်ြပီးတဲ့ ေနာက်ပိုင်းမှာ အလုပ် လုပ်ပိုင်ခွင့် ရှိပါတယ်။ ဘာသာစကား အခက်အခဲများေြကာင့် အများအားြဖင့် အလုပ် မရြကတာ များပါတယ်။ ဒုက္ခသည်ေတွဟာ ဒုက္ခသည် စခန်းမှာေနရင် အိပ်ယာတခင်း ၊ ဟင်းချက်ရာေနရာ နှင့် ချက်ြပုတ်ရန် အိုး၊ ပန်းကန်ခွက်ေယာက် တေယာက်စာ ပစ္စည်းေတွ ေပးပါတယ်။ အစားအေသာက် ဝယ်ယူနိုင်ဖုိ့ တစ်လလှျင် ယူရိုေငွ ၃၂၀ ေထာက်ပံ့ေပးပါတယ်။ တချို့ဒုက္ခသည်ေတွဟာ ဒုက္ခသည်စခန်းမှာ မေနဘဲ ေဆွမျိုးသားချင်းေတွ ရှိရာ အိမ်မှာ ေနြကပါတယ်။ ဒီေတာ့ လစဉ်ေထာက်ပံ့ေငွ ေလျာ့ြပီး ယူရို ၂၈၀ သာ ေပးပါေတာ့တယ်။ ဒုက္ခသည် ေလှျာက်လွှာေလှျာက် ြပီးတဲ့ ေနာက်ပိုင်းမှာေတာ့ အင်တာဗျူး ေခါ်ပါတယ်။ အင်တာဗျူးေခါ်ရာမှာ ေရှ့ေနအခမဲ့ ငှားေပးြပီး၊ ဥပေဒနှင့်ဆိုင်ရာ အလုပ်ေတွကို ေရှ့ေနက ကိုယ့်ကိုယ်စား လုပ်ေဆာင်ေပးသွားပါတယ်။ လူကိုယ်တိုင် သွားေရာက်ရမည့် ကိစ္စေတွရှိရင် ဒုက္ခသည် စခန်းက လူမှုဖူလံုေရ ဝန်းထမ်းက ခရီးသွား ကုန်ကျစရိတ် ထုတ်ေပး ပါတယ်။ ရထားခ သို့ ညအိပ် ရပါက တည်းခိုခန်းခ ေထာက်ပံ့ ေပးပါတယ်။
ဒုက္ခသည် စခန်းေတွကေတာ့ လူများတဲ့ ဒုက္ခသည်စခန်းေတွ ရှိသလို၊ စခန်းမှာ လူမရှိပဲ တစ်ခန်းထဲ တစ်ေယာက်တည်း သီးသန့်ေနရတဲ့ စခန်းေတွလည်း ရှိပါတယ်။ ေလယာဉ် ဆိုက်တိုင်း ဒုက္ခသည် ေလှျာက်ေနြကတဲ့ ဟယ်စင်ကီး ဒုက္ခသည် စခန်းကေတာ့ တစ်ခန်းကို စစ်တန်းလျားလိုပဲ ၄ ေယာက် သို့ ၆ ေယာက် ေနထိုင် ြကရ ပါတယ်။ ေနရထိုင်ေရး အစဉ်ေြပေစတဲ့ စခန်းေတွကေတာ့ ဖင်လန် အေပါ်ပိုင်းက ဒုက္ခသည် စခန်းေတွပဲ ြဖစ်ပါတယ်။ ေလယာဉ်ကွင်းမှာ ဒုက္ခသည် ေလှျာက်သူေတွ ကို များေသာ အားြဖင့် ဟယ်လ်စင်ကီး စခန်းမှာတင် ဆက်လက် ဒုက္ခသည် အြဖစ် ဆက်လက်ေလှျာက်ခွင့်၊ သို့ သက်ဆိုင်ရာ နိုင်ငံကို ြပန်ပို့ေပးသင့် မသင့် ဆံုးြဖတ်ပါတယ်။ ြပန်မပို့ခံရတဲ့ သူေတွကိုေတာ့ ဆက်လက်ြပီး ဒုက္ခသည်ေလှျာက်လွှာ ထပ်မံ စစ်ေစဖို့ ဟယ်လ်စင်ကီ စခန်းမှာ မထားေတာ့ဘဲ အြခား လူနည်းရာ စခန်းေတွ ကိုေရွှ့ြပီး ပို့လိုက် ပါတယ်။
ေနထိုင်ခွင့် မရြကတဲ့သူေတွ သို့ အပယ်ခံရသူေတွဟာ ေနာက်ထပ် ၂ ြကိမ်ထပ်မံြပီးေတာ့ မပယ်ချသင့်ေြကာင်းကို အေထာက်အထား ခိုင်လံုစွာနှင့် ဆက်လက် အသနားခံလို့ ရပါတယ်။ အသနားခံလို့မှ မရရင်ေတာ့ ကိုယ့်နိုင်ငံ ကိုယ်ြပန်ြကဖို့ စီစဉ်ခံရပါတယ်။ ေနထိုင်ခွင့် ရသူေတွကို A သို့ B ဆိုြပီးခွဲြခား သတ်မှတ်ပါတယ်။ A ကေတာ့ ဒုက္ခသည်လို့ သတ်မှတ်ခံရသူေတွ ြဖစ်ြပီး၊ ေနထိုင်ခွင့် အြမဲချေပးရန် ဆံုးြဖတ်ချက် ြဖစ်ပါတယ်။ B ကေတာ့ ေခတ္တ ေနထိုင်ခွင့် ေပးထားတာ ြဖစ်ြပီး၊ A လိုအခွင့်အေရးများ မရရှိနိုင်ပါဘူး။ A ရရှိသူေတွဟာ နိုင်ငံေတာ်က ငှားေပးထားတဲ့ ေနအိမ်မှာ ေနထိုင်ခွင့်ရြပီး၊ B ေတွကေတာ့ ဒုက္ခသည်စခန်းမှာ ဆက်လက် ေနထိုင်ြကရပါတယ်။ B ေတွနှင့် ေနရင်း A ရသွားြကသူေတွလည်းရှိပါတယ်။ B ကုိများေသာအားြဖင့် မယံုြကည်ရသူေတွကို ချေပးတတ်ပါတယ်။ B ရသူေတွကို လ.ဝ.က က အေြခအေနြကည့်ပါတယ်၊ A ဆက်ေပးသင့် မေပးသင့် ဆံုးြဖတ်ြကပါတယ်။ မေပးဘူး ဆိုရင်လည်း ဒီလိုပဲ စခန်းထဲမှာပဲ ဆက်ေန ြကရပါတယ်။
A ရသူေတွဟာ ကိုယ်ေနချင်တဲ့ ြမို့မှာ အိမ်ရရှိေရး ေလှျာက်ယူခွင့် ရြကပါတယ်။ ဒုက္ခသည်ေတွဟာ ဖင်လန်နိုင်ငံရှိ အလုပ်လက်မဲ့ လူများ ခံစားခွင့်ရှိြကသည့် အတိုင်း၊ အလုပ်လက်မဲ့ ေထာက်ပံ့ေငွ ယူရို ၄၀၀ အြပင်၊ အိမ်ငှားရမ်းခ ေထာက်ပံ့ေငွေတွ နှင့် ေရမီး ကုန်ကျစရိတ်ေတွကို နိုင်ငံေတာ်က ေထာက်ပံ့ေပးပါတယ်။ ဒုက္ခသည် ြဖစ်တာေြကာင့် အေြခချေနထိုင်နိုင်ရန် နှင့် ပညာဆည်းပူးနိုင်ရန် ကာလနှစ်ခု သတ်မှတ်ပါတယ်။ အထက်တန်း ေအာင်လက်မှတ် ရှိသူများကို ၃ နှစ် ေကျာင်းတက် စားရိတ်ေပးြပီး၊ အထက်တန်း မြပီးေရာက်ေသးသူေတွကို ၅ နှစ်အချိန်ေပးပါတယ်။ ဒီေကျာင်းတက်ေရာက်နိုင်ရန် ေထာက်ပံ့ေငွဟာ ေကျာင်းတက်ေနပါက တစ်ရက်လှျင် ေကျာင်းတက်စားရိတ် ၈ ယူရုိ စီရြကပါတယ်။ ထို့ေြကာင့် ဒုက္ခသည်ေတွရဲ့ ဝင်ေငွဟာ တစ်လကို အသားတင် ယူရို ၅၅၀ ရရှိြကပါတယ်။ ေရမီးခလည်း မေပးရ၊ ေနထိုင်စားရိတ်လည်း မေပးရတဲ့ ဒုက္ခသည်ေတွဟာ တစ်လ ယူရို ၅၅၀ကို ေချွတာသံုးြကြပီး၊ အမိေြမကို ပိုက်ဆံြပန်ပို့သူက ပို့၊ လိုချင်တာ ဝယ်ြကသူကဝယ် နှင့် ၅ နှစ်အတွင်းမှာ တစ်ဘက်ကလည်း ဘာသာစကားရေအာင် သင်ြကား ရပါတယ်။ ၅ နှစ်အတွင်းမှာ မြကိုးစားြက သူေတွကေတာ့ အခက်အခဲေတွ ြကံုေတွ့ ြကရပါတယ်။ ၄ နှစ်ြပည့်တာနှင့် ဖင်လန်နိုင်ငံသား ေလှျာက်ယူဖို့ ဘာသာစကား အဆင့် ၃ ကို ေအာင်ြမင်မှသာလှျင် နိုင်ငံသား ေလှျာက်ထား ခွင့်ရှိပါတယ်။ နိုင်ငံသား ေလှျာက်ထားလို့ ရတဲ့သူေတွဟာ
ဖင်လန်နိုင်ငံသား နိုင်ငံကူး လက်မှတ်ရြပီ ဆိုတာနှင့် နိုင်ငံေပါင်း ၁၅၆ နိုင်ငံကို ဗီဇာ မလိုပဲ သွားေရာက် လည်ပါတ်ခွင့် ရြကြပီမို့၊ ဘယ်သွားသွား စာအုပ်အနီ နဲ့ ဒုက္ခေရာက်ြကရတဲ့ ြမန်မာ နိုင်ငံသားေတွ ကိုယ့်အိမ်ေလှခါးက ဆင်းရင်ေတာင် ဟိုဟိုဒီဒီ အသိေပးရြပီးေနတဲ့ ြမန်မာစာအုပ်နဲ့ ဗီဇာ ဒုက္ခသည်များ အတွက် ဖင်လန် နိုင်ငံဟာလည်း ေရွှ့ေြပာင်း ေနထိုင်ချင်စရာ နိုင်ငံတခုသာ ြဖစ်ေန ပါေတာ့တယ်။
ရှင်ဂန် ဗီဇာဆိုသည်မှာ - ဥေရာပ သမဂ္ဂနိုင်ငံများတွင် နယ်ြခားမဲ့ ယူရိုဇုန်ြဖစ်ရန် တနိုင်ငံ တေြမထဲ သေဘာရေသာ ဗီဇာနှင့် အြခားနိုင်ငံ တခုြကားတွင် ကာစည်းထားေသာ နယ်စပ်ဂိတ်များ၊ လ.ဝ.က စစ်ေဆးမှုများကို ပယ်ဖျက်လိုက်ေသာေြကာင့် နိုင်ငံသားများ နှင့် ရှင်ဂန်ဗီဇာ ကိုင်ေဆာင်ထားေသာ ခရီးသည်များသည် ယူရို ဥေရာပဇုန်ြဖစ်ေသာ ၂၅ နိုင်ငံ အတွင်းသို့၊ ဗီဇာသက်တမ်း ရှိသ၍ လွတ်လပ်စွာ ြဖတ်သန်း သွားလာ ခွင့်ရှိသည်။
ရှင်ဂန် ဗီစာအား အသိအမှတ်ြပုသည့် နိုင်ငံများမှာ- ဩစတီးယား၊ ဘယ်လ်ဂျီယမ်၊ ဒိန်းမတ်၊ ဖင်လန်၊ ြပင်သစ်၊ ဂျာမဏီ၊ ဂရိစ်၊ အိုက်စ်လန်၊ အီတလီ၊ လူဇမ်ေဘာ့်ဂ်၊ နယ်သာလန်၊ ေနာ်ေဝ၊ ေပါ်တူဂယ်၊ စပိန် နှင့် ဆွီဒင်တို့ ြဖစ်ြကသည်။ ေနာ်ေဝသည် ဥေရာပ သမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင် မဟုတ်ေသာ်လည်း၊ နယ်ြခားမဲ့ ြဖတ်သန်း သွားလာခွင့် စံနစ်ကို ဥေရာပ နိုင်ငံများ နှင့် သေဘာတူညီချက် ရယူထားြပီး၊ အိုယ်ယာလန် နဲ့ အဂင်္လန်သည်လည်း ဤနယ်ြခားမဲ့ ြဖတ်သန်းသွားလာခွင့် သေဘာတူညီချက် စာချုပ်ချုပ်ဆိုထားြခင်း မရှိသြဖင့် ရှင်ဂန်ဗီဇာြဖင့် ဝင်ေရာက်လည်ပတ်ခွင့် မရှိေသာ်လည်း ။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ဆွစ်ဇာလန် သည် ဥေရာပ အဖွဲ့ဝင် မဟုတ်ေသာ်လည်း ဤသေဘာ တူညီချက်ကို ချုုပ်ဆိုလုိက်ေသာေြကာင့်၊ ယခုအခါ ရှင်ဂန်ဗီစာ ကိုင်ေဆာင် ထားသူများသည် ဆွစ်ဇာလန် နိုင်ငံသို့လည်း အလည် သွားေရာက် နိုင်ြပီ ြဖစ်သည်။
ဟိန်းထက်
