ယခုအခါ ြမန်မာြပည်မှ အင်တာနက် သံုးစွဲသူ အေတာ်များများနှင့် Blogger ေတာ်ေတာ် များများသည် Facebook သုိ့ေရာက်ရိှ သံုးစွဲ
ေနြကသည်ကို ေတွ့ြမင် ရေနသည်။ သို့ေသာ် Facebook အား Social Network တခု အေနြဖင့်သာ အသိအြမင် များေနြကြပီး၊ သူ၏ လုပ်ေဆာင် စွမ်းေဆာင် နိုင်ခဲ့ပံုများကို အများစု မသိရိှြကေသးဟု ထင်ြမင်မိသည်။ သို့ပါ၍ ေဆာင်းပါး ြဖစ်ေသာ "A Tool Of Revolution" ကို ဖတ်ရှု့ နိုင်ြကပါရန် ေဖာ်ြပအပ်ေပသည်။
ဧြပီလ ၆ရက် ေန့တွင် အီဂျစ်ြပည် အယ်လ်မဟာ လီရာ၌ လူေထာင်ေပါင်း များစွာသည် စားေသာက်ကုန် ေဈးနှုန်း တဟုန်ထိုးြမင့်တက် လာမှုအေပါ် သပိတ်ေမှာက်ေနြကသည့် ချည်ထည် အလုပ်သမား များနှင့် စည်းလံုးညီညွတ်မှု ရိှသည်ကို ြပသည့်အေနြဖင့် ဆန္ဒြပရန် လမ်းေပါ်သို့ ထွက်လာခဲ့ြကသည်။ ထိုဆန္ဒြပပွဲတွင် ပါ၀င်သူ အများအတွက် ၁၉၇၇ ေပါင်မုန့် လူထုဆန္ဒြပပွဲ၏ အေငွ့အသက်များ ြပန်ေြပာင်း ေအာင်ေမ့ဖွယ် ြဖစ်ေစခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် အတိတ်သို့ မေမှျာ်လင့်ဘဲ ြပန်လည်ေရာက်ရိှေအာင် စွမ်းေဆာင် ေပးခဲ့သည့် အရာမှာ အဆိုပါ ဆန္ဒြပမှုအတွက် ရည်ရွယ်သည့် Facebook ၏ အုပ်စုတွင် အဖွဲ့၀င် အေရအတွက် ၇၅,၀၀၀ ေကျာ်သွားခဲ့သည်။ ဤြဖစ်ရပ်သည် လှုပ်ရှား ေြပာင်းလဲေရး ၀ါဒီများအား ေမလ(၄)ရက် ေန့တွင် မူဘာရက်၏ နှစ် ၉၀ ြပည့် ေမွးေန့ပွဲနှင့် တိုက်ဆိုင်ြပီး ဆန္ဒြပပွဲတခု ထပ်မံ ြပုလုပ်ရန်အတွက် Facebook တွင် အင်တာနက် အသံုးြပုသူအုပ်စု User Group တစ်ခု ထပ်မံ တိုးချဲ့ေဆာင်ရွက်ရန် အားေပးအားေြမှာက် ြဖစ်ေစခဲ့သည်။
ေထာင်ေပါင်း များစွာေသာ ြကည့်ရှု့သူများ အဆိုပါ Facebook အင်တာနက် စာမျက်နှာသို့ လာေရာက် ြကည့်ရှု့ြခင်းနှင့် အတူ လှုပ်ရှား ေြပာင်းလဲေရး၀ါဒီများ အေနြဖင့် ေနာက်ထပ် ကေသာင်းကနင်းြကီး တခု ေအာင်ြမင်စွာ ထပ်မံ ြဖစ်ေပါ်လာေတာ့မည်ဟု ေမှျာ်လင့် ေနခဲ့ြကသည်။ သို့ရာတွင် ေမလ ၄ရက်ေန့ ေရာက်သည့်အခါ ကိုင်ရိုြမို့၏ လမ်းများသည် ပံုမှန် ြငိမ်သက်ေနခဲ့သည်။
အဘယ်ေြကာင့်နည်း။ ဘာေတွြဖစ်ခဲ့သနည်း။ Facebook အေနြဖင့် စည်းရံုး လံှု့ေဆာ်သူများ အတွက် ေတာ်လှန်ေရး လက်နက်တခုြဖစ်ရန် ဆိုြပီး ကမ္ဘာတ၀ှမ်းရိှ အစိုးရ ဆန့်ကျင်သူများ၏ ကွန်ရက်ြကီး သဖွယ် ေဆာင်ရွက်ြပီး ၎င်းတို့အား ရက်စက်သည့် အစိုးရများကို ဆန့်ကျင်ရာတွင် ပူးေပါင်း ေဆာင်ရွက်ရန် အတွက် အေထာက်အကူေပးသည့် စွမ်းပကားြကီးမားသည့် နည်းလမ်းအြဖစ် ရပ်တည်လိမ့်မည်ဟု ေမှျာ်လင့်ထားခဲ့ြခင်း ြဖစ်သည်။ အီဂျစ်တွင်မူ အစိုးရဆန့်ကျင်ရန် လံှု့ေဆာ်သူ များမှာ ေမှျာ်လင့်ချက်များ မြပည့်ဝ သြဖင့် စိတ်ပျက်ေနြကသူများ ြဖစ်သည်။ ကိုင်ရိုြမို့ရိှ လူ့အခွင့် အေရးဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူ ပညာရှင်တဦး၏ ေြပာြကားချက်အရ “Facebook အေပါ်ရိှ လံှု့ေဆာ် သူများ မေအာင်ြမင်ြခင်းသည် အင်တာနက်ေပါ်ရိှ လူမှုဆက်ဆံေရး စာမျက်နှာများအား ြပင်ပတွင် အမှန်တကယ် ဆန္ဒြပသူများ ြဖစ်ေပါ်လာရန် အတွက် အသံုးြပုရာတွင် ကန့်သတ်မှုများ ရိှေနြခင်းကို ြပသလိုက်ြခင်း ြဖစ်သည်”ဟု ေြပာြကားခဲ့သည်။
ဤကဲ့သို့ စိတ်ပျက်စရာ ရလဒ်များမှာ နည်းပညာ အသစ်များအတွက် ြဖစ်ေနကျ သဘာ၀သာ ြဖစ်ပါသည်။ နည်းပညာ အသစ်များမှာ ကမ္ဘာြကီးကို ေြပာင်းလဲေပးသကဲ့သို့ ရိှသလို အချို့ ကိစ္စများတွင် ယခင် အေြခအေနများ ကဲ့သို့ပင် ချန်လှပ် ထားေလ့ရိှသည်။ အီဂျစ် လှုပ်ရှားသူများ သင်ခန်းစာ ရရိှလိုက်သည့် အချက်များမှာ လူမှုေရး စာမျက်နှာများအေနြဖင့် online ရိှေနသည်နှင့် ြပင်ပကမ္ဘာ (real world) တွင် အမှန်တကယ် လှုပ်ရှားမှုများ ြဖစ်ေပါ် လာလိမ့်မည်ဟု ေမှျာ်လင့် မထားနိုင်ြခင်းပင် ြဖစ်သည်။ Facebook အေနြဖင့် အခွင့်အေရးများ ဖန်တီးေပးနိုင်သည်မှာ မှန်သည်။ ဥပမာ- ယင်း အင်တာနက် စာမျက်နှာမှ မိမိတို့ ဘ၀အတွက် ေရွှလက်မှတ်ကို ကိုယ်တိုင် ေရးသားနိုင်သည့် အခွင့်အေရး ရရိှနိုင်မည် ြဖစ်ေသာ်လည်း၊ ထိုသုိ့ အင်တာနက် စာမျက်နှာေပါ်တွင် ေရးသား ထားသည့် လက်မှတ်နှင့် အမှန်တကယ် လက်မှတ် မတူညီနိုင်ပါ။ Facebook ဘာေတွ ေဆာင်ရွက် ေပးနိုင်သနည်း၊ Facebook မလုပ်ေပးနိုင်သည်မှာ မည်သည်တို့နည်း။
သင်လိုချင်သည့် အရာမှာ မိမိတို့၏ ရည်ရွယ်ချက်၊ ခံယူချက်များ အတွက် အဆေပါင်းများစွာ တိုးတက်မှုြဖစ်လိုလှျင် Facebook နှင့် နိှုင်းယှဉ်၍ သာေလာက်သည့် ပိုမိုေကာင်းမွန်ေသာ အရာမရိှပါ။ အဘယ်ေြကာင့် ဆိုေသာ် အဆိုပါ ကွန်ယက်အား အေတွးအေခါ်၊ အယူအဆများ လှျင်ြမန်စွာ ြပန့်ပွား နိုင်ရန်နှင့် သာမန်လူတဦးမှ မြကံဆနိုင်ေလာက်ေအာင် ြမန်ြမန်နှင့် ေ၀းေ၀း စိမ့်၀င်နိုင်ေစရန် ဖန်တီးထားြခင်း ြဖစ်သည်။ Facebook အား တိုးပွားလာသည့် ေရထုြကီးတခုအြဖစ် တင်စားမည် ဆိုပါက အဆိုပါ ေရထုြကီးအား တွန်းအားများ တိုးပွားြဖစ်ေပါ်လာေစရန် အတွက်မူ အေြခခံ အေဆာက်အံု ေကာင်းများြဖစ်ေသာ ေကာင်းစွာ စီမံေဆာက်လုပ်ထားသည့် ေရသွယ်ေြမာင်းများ ေဆာက်လုပ်ြပီး ေရစီးအား ပို၍ ေကာင်းမွန်လာေစရန် ေဆာင်ရွက်ရမည် ြဖစ်သည်။
ြမန်မာနိုင်ငံ၏ နှိပ်ကွပ််ခံခဲ့ရသည့့် ဘုန်းေတာ်ြကီးများအား ေထာက်ခံ အားေပးခဲ့သည့် အဲလက်(စ်)ဘွတ်(ခ်)ဘိုင်ဒါ (Alex Book Binder)၏ အုပ်စုသည် အဖွဲ့၀င် အင်အား ၃၀၀,၀၀၀ အထိ တိုးပွား လာခဲ့ေသာ်လည်း အဆိုပါ အဖွဲ့အေနြဖင့် ထိုသို့ Online မှ လံှု့ေဆာ်သည့် နည်းလမ်းအြပင် အြခားေသာ နည်းစနစ်များကိုပါ ၎င်းတို့၏ ရည်ရွယ်ချက် အထေြမာက်ေစရန် အသံုးြပုခဲ့ြကသည်။ သမားရိုးကျ ေထာက်ခံ အားေပးေနသည့် အဖွဲ့များ ြဖစ်ေသာ Amnesty International (အြပည်ြပည်ဆိုင်ရာ လွတ်ြငိမ်းချမ်းသာခွင့် အဖွဲ့) ၊ Burma Campaign UK စသည်တို့နှင့် လက်တွဲကာ လန်ဒန်၊ ပဲရစ်၊ မဲလ်ဘန်း၊ ဆိုးလ်၊ တိုင်ေပ၊ ဗီယက်နာ နှင့် ၀ါရှင်တန် စသည့် ြမို့ြကီးများ အပါအ၀င် ကမ္ဘာတ၀ှမ်းရိှ ြမို့များ၏ လမ်းများေပါ်သို့ လူေထာင်ေပါင်းများစွာ ထွက်ြပီး ချီတက် ဆန္ဒြပမှုများ ြဖစ်ေပါ်လာေစရန် ေဆာင်ရွက်နိုင်ခဲ့သည်။
Burma Campaign UK အားစီစဉ် ညွှန်ြကားသူ ဟက်ဖါေမနားမှ ေြပာြကားရာတွင် “Facebook ၏ ြကိုးပမ်း ေဆာင်ရွက်မှုများေြကာင့် ြမန်မာနိုင်ငံရိှ နှိပ်ကွပ်ခံ ဘုန်းေတာ်ြကီးများ အေရးသည် တကမ္ဘာလံုး အသိ ြဖစ်ခဲ့ရေြကာင်း၊ ၎င်းတို့အေနြဖင့် မိမိတို့ Burma Campaign မှ မေဆာင်ရွက်နိုင်သည် များကို ေအာင်ြမင်စွာ လုပ်ေဆာင်နိုင်ခဲ့ေြကာင်း” ေြပာြကား သွားခဲ့သည်။ Facebook အား သတင်း အချက်အလက် ဖလှယ်ြခင်းဟူသည့် အချက်ကို ဗဟိုထားြပီး တည်ေဆာက်ထားြခင်း ြဖစ်ပါသည်။ Facebook တည်ေထာင်သူ နှင့် CEO ြဖစ်သူ မတ်(ခ်) ဇူကာဘတ်(ဂ်) (Mark Zuckerberg) ၏ အဆိုအရမူ “ဆက်ဆံေရး” အေပါ် တည်ေထာင်ထားြခင်း ြဖစ်သည်။ ရရိှြပီးသား ဆက်ဆံေရးကို ပိုမိုခိုင်မာေအာင် လုပ်ေဆာင်ရာတွင် Facebook အသံုး၀င်မှု ၏ တန်ဖိုး မြဖတ်နိုင်ပါ။ ကေနဒါ နိုင်ငံမှ အေသးဆံုး ရင်းနှီးြမှပ်နှံသူတို့ လိုချင်သည်မှာလည်း အဆိုပါ ၀န်ေဆာင်မှုမျိုး ြဖစ်သည်။
“Facebook” အေပါ်မှ အဘွားအိုများ (Grannies on Facebook)ဟု လူသိများသည့် “Canaccord and Other ABCP Clients” တို့သည် ၎င်းတို့၏ ပွဲစားမှ ရင်းနှီး ြမှပ်နှံမှုများအား ပစ္စည်းေပါ် အေြခခံသည့် စီးပွားေရးအေပါ် ြမှပ်နှံလိုက်ြခင်းြဖင့် မိမိတို့၏ တဘ၀စာ စုေဆာင်းေငွများ ဆံုးရံှုးခဲ့ရသည်။ Facebook အုပ်စုမှ ၎င်းတို့၏ နစ်နာမှုများကို မှျေ၀ ခံစားေပးြပီး သဘာ၀ကျသည့် အြကံေပး ြငင်းခံုမှုများ ြပုလုပ်ခဲ့သည်။ ဧြပီလတွင် “ေဒါသပုန်ထေနသည့် အဖွားအို ၃၀၀” တို့သည် ဗင်ကူးဗားတွင် ြပုလုပ်ေနသည့် ဘဏ္ဍာေရးြပန်လည် ြပင်ဆင် ေရးသားသည့် အစည်းအေ၀းသို့ အတင်း ၀င်ေရာက်ခဲ့သည်။ Facebook ေပါ်ရိှ ၎င်းတို့အုပ်စုကို ဖန်တီးခဲ့သူ Brian Hunter ၏ ေြပာဆိုမှုအရ “ကျွန်ေတာ်တို့၏ ယှဉ်ြပိုင်ဘက် တို့သည် မိမိတို့၏ ေခါင်းများအား ြဖုတ်ြပီး မိမိတို့၏ လက်ထဲသို့ ထိုးထည့်ြခင်း ခံခဲ့ရသည်”။ ရလဒ်အြဖစ် Canaccord နှင့် အြခားေသာ အဖွဲ့အစည်းများမှ အဖွားအိုများ အုပ်စု၏ ဆံုးရံှုးမှုများအား အြပည့်အ၀ ြပန်လည် ေလျာ်ေြကးေပးရန် ကတိြပုခဲ့ရသည်။
Facebook ၏ ဗျူဟာေြမာက်သည့် ထူးချွန်မှုတခုမှာ cyber ကမ္ဘာနှင့် ြပင်ပကမ္ဘာအစစ် တို့ကို ေပါင်းစပ်ထားြခင်းပင် ြဖစ်သည်။ Facebook ၏ ေတာ်လှန်ေရး ေအာင်ြမင်ရြခင်းသည် Cyberworld (Social Network)နှင့် ကမ္ဘာအစစ်တို့ြကား ဆက်စပ် ေပးနိုင်ြခင်းေြကာင့် မဟုတ်ပါ။ Facebook သည် ဆိုက်ဘာ ကမ္ဘာမဟုတ်ဘဲ ကမ္ဘာအစစ်အား ဆိုက်ဘာ ကွန်ရက်ေပါ်သို့ တိုးချဲ့ကာ တည်ေထာင်လာြခင်းပင် ြဖစ်သည်။ ဇူကာဘတ်(ဂ်) (Zuckerberg) ၏ အဆိုအရ Facebook သည် လူသားများ သတင်း အချက်အလက်ကို ကမ္ဘာအစစ်တွင် ဖလှယ်ြက သကဲ့သို့ ဆိုက်ဘာ ကွန်ရက်တွင်လည်း ေဆာင်ရွက်နိုင်ရန် ကူညီေပးြခင်း ြဖစ်ပါသည်။ Facebook ေပါ်တွင် အဆိုပါ ဆက်နွယ်မှုမှာ ပို၍ ထိေရာက်ြပီး တန်ဖိုး ြမင့်မားသည့် ရလာဒ်များ ရရိှေစနိုင်ခဲ့သည်။ Facebook ၏ အုပ်စုများမှာ လူသားစင်စစ်များ ြဖစ်ြကေသာ်လည်း ဆက်သွယ်မှုများကို ဆိုက်ဘာ ကွန်ရက်ေပါ်တွင် ေဆာင်ရွက်ြကြခင်း ြဖစ်သည်။ ထုိ့ေြကာင့်လည်း ဆက်သွယ် ေဆာင်ရွက်မှုများကို လှျပ်တြပက် လှျင်ြမန်မှု ရိှသကဲ့သို့ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ နယ်ြခား စည်းမျဉ်းမရိှ ြဖစ်လာရသည်။
အကယ်၍ အင်တာနက်၏ အေြခခံ အစိတ်အပိုင်းကို ဘိုက်(Byte) သို့မဟုတ် အက္ခရာ (Character) ဟု သတ်မှတ်မည် ဆိုလှျင် Facebook ၏ အေြခခံ အစိတ်အပိုင်းမှာ လူသားတဦးစီ (Individual) ပင် ြဖစ်သည်။ အဆိုပါ လူသားများသည် အင်အားရိှေသာ၊ ထိုးထွင်း တီထွင်ဉာဏ်ရိှေသာ၊ တက်ြကွစွာ ဖန်တီး ယူတတ်ေသာ သူများ ြဖစ်ြကသည်။ ထို့ေြကာင့်လည်း အဆိုပါ အစိတ်အပို်င်း များသည်ပင်လှျင် လွန်စွာမှ တန်ဖိုး ြမင့်မားသည်။ အဆိုပါ တန်ဖိုးြဖင့်ပင် Facebook အေနြဖင့် ဆက်သွယ်ေဆာင်ရွက်မှု အားလံုးတွင် အဖိုးအနဂ္ဂြဖင့် ဖလှယ်နိုင်ပါသည်။ Facebook သည် သတင်းေပးပို့သူ (messenger) ြဖစ်နိုင်ေသာ်လည်း သတင်းကို ေရးသားသူမှာ လူသားများပင် ြဖစ်သည်။ အမှန်တကယ်အားြဖင့် ပရိုဂရမ်တခုအား ေရးသားြပီး Facebook အေပါ်တွင် စိတ်တူကိုယ်တူ ရိှသူများနှင့် စိတ်ထား မတိုက်ဆိုင်သူများ သန်းေပါင်း များစွာတို့မှ တြပိုင်နက် အသံုးြပုနိုင်ရန် လုပ်ေဆာင်ေပးနိုင်ပါသည်။
အီဂျစ်နိုင်ငံမှ တာ၀န်ရိှသူများ အေနြဖင့် Facebook ၏ စည်းရံုး ဖွဲ့စည်းနိုင်မှု စွမ်းအားကို နားလည် သေဘာေပါက်ပံု ရပါသည်။ ထို့ေြကာင့်ပင် ေအာင်ြမင်မှုမရိှခဲ့သည့် ဆန္ဒြပမှုကို Facebook ေပါ်မှ စီစဉ်ခဲ့သူ အသက် ၂၇နှစ်အရွယ် Ahmed Maher Ibrahim အား ေထာင်၌ ၁၂နာရီြကာ ဖမ်းဆီးကာ ရိုက်နှက်ခဲ့ြခင်း ြဖစ်သည်။ Ahmed Maher Ibrahim ထံမှ တာ၀န်ရိှသူများသည်ှ Facebook ၏ password အား ေပးအပ်ရန် ေတာင်းဆိုခဲ့သည်။
တာ၀န်ရိှသူများမှ Facebook အေြကာင်း မည်၍မည်မှျ နားလည်ြပီး လံှု့ေဆာ်ေရး သမားများမှ လက်နက်အြဖစ် အသံုးြပုေနမှုအား အြမစ်ြဖတ် ဖယ်ရှားနိုင်ြပီေလာ ဟူသည်ကား ေြဖရန်ေတာ့ ခက်ခဲ ေနဦးမည်သာ။
လင်းဦး (စိတ်ပညာ)
